Veli ismi “Koruyup gözeten; Allah dostu, ermiş” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Bakara Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Veli İsminin Anlamı ve Kökeni
Veli, Arapça kökenli bir addır; 'sahip, efendi, koruyucu' anlamlarına gelir. İslam geleneğinde 'veli' kavramı, Allah'a yakın olan, ermiş kişiyi ifade etmek için de kullanılır; bu dini anlam, ismin Türk-İslam kültüründe derin bir değer kazanmasına katkıda bulunmuştur. TÜİK kayıtlarında Veli ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1851 yılında 19. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 391. sırayla listelenmektedir.
Arapça "veli", "v-l-y" kökünden "dost, koruyucu, sahip" anlamına gelir. Aynı kökten "velayet" (dostluk, vekâlet), "mevla" (efendi) ve "evliya" (veliler) gelir. "el-Veli" (Dost, Koruyucu) Allah'ın güzel isimlerindendir. Tasavvufta "veli", Allah'a yakın, manevi mertebeye ermiş kişidir; "evliyaullah" (Allah dostları) kavramı bu köktendir.
Veli ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Veli İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Veli, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Veli isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Veli, 1850'de 20. sıradan kayıtlara girdi ve 1851'de 19. sırayla zirvesini gördü. Sonraki kuşaklarda kademeli olarak geriledi. 1900'de 23., 1950'de 47. sırada yer aldı. 2025 itibarıyla 391. sıradadır. Osmanlı son dönem ve erken Cumhuriyet dönemi klasik İslami bir erkek adı olarak Türk-Müslüman aile geleneğinin köklü tercihlerindendir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Veli en çok Burdur'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,1 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 1.600 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Veli adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Veli adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Veli (dost, koruyucu, yakın) klasik İslami söyleyişinin çok katmanlı bir kavramıdır. El-Veli Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; Bakara 2:257 ayeti "Allah, iman edenlerin velisidir" ifadesiyle bu sıfatı vurgular. Yunus 10:62 ayeti "Bilesiniz ki Allah'ın velilerine korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir" ifadesiyle evliyaullah (Allah'ın dostları) öbeğini tanımlar; klasik tasavvuf geleneğinde velilik manevi olgunluğun temel mertebesidir. Türk-İslam aile geleneğinde Veli adı bu klasik manevi yakınlığın niyetini taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 257. Ayet
Allah, iman edenlerin dostudur (velisidir); onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Ali (Ali bin Ebî Tâlib)
yaklaşık 601-661, Mekke / KûfeŞii ve Alevi-Bektaşi geleneklerinde velayet kavramının en merkezî figürüdür. Gadir-i Hum'da söylendiği rivayet edilen "Men küntü mevlâhu fe-Aliyyün mevlâhu" (Ben kimin mevlâsı isem Ali de onun mevlâsıdır) hadisi, Şii velayet anlayışının kurucu metni sayılır. Aliyyen veliyyullah (Ali Allah'ın velisidir) sözünü Şiiler ezan okurken de söyler, ama onu ezanın asıl parçası saymaz. Hz. Ali'nin veli sıfatı, bu ismin dinî çağrışımlarının merkezindedir.
Veli İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Veli isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Vali
- FarsçaVeli
- UrducaVali
- Endonezya/MalayWali
- KurmancîWelî