Veli ismi “Koruyup gözeten; Allah dostu, ermiş” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Bakara Suresi'nde geçen bir isimdir.
Veli İsminin Anlamı ve Kökeni
Veli, Arapça kökenli bir addır; 'sahip, efendi, koruyucu' anlamlarına gelir. İslam geleneğinde 'veli' kavramı, Allah'a yakın olan, ermiş kişiyi ifade etmek için de kullanılır; bu dini anlam, ismin Türk-İslam kültüründe derin bir değer kazanmasına katkıda bulunmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Veli adı 1850 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1851 verilerinde 19. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 391. konumdadır.
Arapça "veli", "v-l-y" kökünden "dost, koruyucu, sahip" anlamına gelir. Aynı kökten "velayet" (dostluk, vekâlet), "mevla" (efendi) ve "evliya" (veliler) gelir. "el-Veli" (Dost, Koruyucu) Allah'ın güzel isimlerindendir. Tasavvufta "veli", Allah'a yakın, manevi mertebeye ermiş kişidir; "evliyaullah" (Allah dostları) kavramı bu köktendir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Veli İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Veli, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Veli isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Şefkat
Bu isim merhamet ve koruyuculukla anılır. Yanında insanın kendini güvende hissettiği, yükün bir kısmını sessizce üstlenen bir karakteri tarif eder.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Veli, 1850'de 20. sıradan kayıtlara girdi ve 1851'de 19. sırayla zirvesini gördü. Sonraki kuşaklarda kademeli olarak geriledi. 1900'de 23., 1950'de 47. sırada yer aldı. 2025 itibarıyla 391. sıradadır. Osmanlı son dönem ve erken Cumhuriyet dönemi klasik İslami bir erkek adı olarak Türk-Müslüman aile geleneğinin köklü tercihlerindendir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Veli en çok Burdur'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,1 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 1.600 kişiden biri
- Yaygın
Veli ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Veli adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Veli adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Veli (dost, koruyucu, yakın) klasik İslami söyleyişinin çok katmanlı bir kavramıdır. El-Veli Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; Bakara 2:257 ayeti "Allah, iman edenlerin velisidir" ifadesiyle bu sıfatı vurgular. Yunus 10:62 ayeti "Bilesiniz ki Allah'ın velilerine korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir" ifadesiyle evliyaullah (Allah'ın dostları) öbeğini tanımlar; klasik tasavvuf geleneğinde velilik manevi olgunluğun temel mertebesidir. Türk-İslam aile geleneğinde Veli adı bu klasik manevi yakınlığın niyetini taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 257. Ayet
Allah, iman edenlerin dostudur (velisidir); onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Ali ibn Ebi Talib (Veli örnek figür)
c. 601-661, Mekke/KûfeŞii ve Alevi Bektaşi geleneklerinde velayet kavramının en merkezi figürüdür. Şii akaidinin temel hadisi olarak kabul edilen Gadir-i Hum hadisi "Men küntu mevlahu fe-haza Aliyyun mevlahu" (Ben kimin velisi isem Ali de onun velisidir) sözünü içerir — bu hadis Şii-Alevi velayet anlayışının kurucu metnidir. Ali'yyen Veliyyullah (Ali Allah'ın velisidir) formülü Şii ezanına eklenmiş olup Alevi Bektaşi cemlerinde de zikredilir. Hz. Ali'nin Veli kimliği ismin dini yükünün merkezinde yer alır.
Deneyin
Veli soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Veli ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Veli İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Veli isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Walī
- FarsçaVelî
- UrducaWali
- Endonezya/MalayWali
- KurmancîWelî