Veli İsminin Anlamı ve Kökeni
Veli, Arapça kökenli bir addır; 'sahip, efendi, koruyucu' anlamlarına gelir. İslam geleneğinde 'veli' kavramı, Allah'a yakın olan, ermiş kişiyi ifade etmek için de kullanılır; bu dini anlam, ismin Türk-İslam kültüründe derin bir değer kazanmasına katkıda bulunmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Veli adı 1850 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1851 verilerinde 19. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 391. konumdadır.
Arapça "veli", "v-l-y" kökünden "dost, koruyucu, sahip" anlamına gelir. Aynı kökten "velayet" (dostluk, vekâlet), "mevla" (efendi) ve "evliya" (veliler) gelir. "el-Veli" (Dost, Koruyucu) Allah'ın güzel isimlerindendir. Tasavvufta "veli", Allah'a yakın, manevi mertebeye ermiş kişidir; "evliyaullah" (Allah dostları) kavramı bu köktendir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Popülerlik
Veli, 1850'de 20. sıradan kayıtlara girdi ve 1851'de 19. sırayla zirvesini gördü. Sonraki kuşaklarda kademeli olarak geriledi. 1900'de 23., 1950'de 47. sırada yer aldı. 2025 itibarıyla 391. sıradadır. Osmanlı son dönem ve erken Cumhuriyet dönemi klasik İslami bir erkek adı olarak Türk-Müslüman aile geleneğinin köklü tercihlerindendir.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Veli ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Veli (dost, koruyucu, yakın) klasik İslami söyleyişinin çok katmanlı bir kavramıdır. El-Veli Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; Bakara 2:257 ayeti "Allah, iman edenlerin velisidir" ifadesiyle bu sıfatı vurgular. Yunus 10:62 ayeti "Bilesiniz ki Allah'ın velilerine korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir" ifadesiyle evliyaullah (Allah'ın dostları) öbeğini tanımlar; klasik tasavvuf geleneğinde velilik manevi olgunluğun temel mertebesidir. Türk-İslam aile geleneğinde Veli adı bu klasik manevi yakınlığın niyetini taşır.
Tarihi Figürler
Hz. Ali ibn Ebi Talib (Veli örnek figür)
c. 601-661, Mekke/KûfeŞii ve Alevi Bektaşi geleneklerinde velayet kavramının en merkezi figürüdür. Şii akaidinin temel hadisi olarak kabul edilen Gadir-i Hum hadisi "Men küntu mevlahu fe-haza Aliyyun mevlahu" (Ben kimin velisi isem Ali de onun velisidir) sözünü içerir — bu hadis Şii-Alevi velayet anlayışının kurucu metnidir. Ali'yyen Veliyyullah (Ali Allah'ın velisidir) formülü Şii ezanına eklenmiş olup Alevi Bektaşi cemlerinde de zikredilir. Hz. Ali'nin Veli kimliği ismin dini yükünün merkezinde yer alır.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Walī
- FarsçaVelî
- UrducaWali
- Endonezya/MalayWali
- KurmancîWelî
Veli ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Veli İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Veli isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.