Yaprak

Yaprak, Türkçe yaprak — bitkilerin solunumunu sağlayan, çoğunlukla yeşil ve türlü biçimlerdeki bölümü, ince yassı bitki organı — anlamlarına gelir. Klasik Türk-Anadolu halk-bitki söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; Eski-Türkçe yaprak/yapurğak yan-form söz-yapısının söz-yansıması yan-bağlanır. Türk-Anadolu halk-edebî söz-örgüsünde yaprak, sonbahar-mevsiminin söz-merkezi söz-imgesi (yaprak-dökümü, yaprak-sararması yan-form söz-yapıları); klasik halk-türkü-jargonunun söz-merkezindeki yumuşak-yan-zarafet söz-yapısı yan-bağlanır. Türkçe halk-doğa adlandırma kategorisinde Defne, Lale, Çiğdem, Çidem, Nergiz, Karanfil, Begonvil, Yaprak, Bahar, Pamuk, Sümbül, Yasemin, Menekşe yan-örgüsü oluşmuştur. Klasik Cumhuriyet kuşağının ulusal-doğa söz-merkezi-söz-yapısı bilinciyle 1955'lerden itibaren laik-eğitimli ailelerin sevdiği zarif modern Öz-Türkçe kız adı oldu. 71 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #386 sıradadır.

Türkçe yaprak, Eski-Türkçe yaprak/yapurğak yan-form söz-yapısının söz-yansıması — bitkilerin solunumunu sağlayan, çoğunlukla yeşil ve türlü biçimlerdeki bölümü, ince yassı bitki organı. Eski-Türkçe söz-örgüsünde yaprak — bitki-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; aynı kök-ailesinden yaprak-dökümü, yaprak-sararması, yaprak-açma, yapraklan-mak (yan-form), yaprak-böreği (klasik Anadolu yemek-jargonu), yaprak-sarma (klasik Anadolu yemek-jargonu) yan-örgüsü oluşur. Türk-Anadolu halk-edebî söz-örgüsünde yaprak, sonbahar-mevsiminin söz-merkezi söz-imgesi (yaprak-dökümü, yaprak-sararması yan-form söz-yapıları); klasik halk-türkü-jargonunun söz-merkezindeki yumuşak-yan-zarafet söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Yaprak yaprak söz dökerim, dilden dile gönül süzerim (klasik halk-türkü söz-yapısı), Yaprak gibi titriyorum, sevdiğim için ah eyledim yan-form söz-yapıları klasik halk-türkü-jargonunun söz-imgesi yan-bağlanır. Reşat Nuri Güntekin'in (1889-1956) klasik Türk-Cumhuriyet edebî söz-örgüsünün söz-merkezi eseri Yaprak Dökümü (1930) yan-bağlanır — Aile-yan-yapısı çöküşü-yansıyan klasik Cumhuriyet roman-merkezi söz-yapısının söz-imgesi. Türkçe halk-doğa adlandırma kategorisinde Defne, Lale, Çiğdem, Çidem, Nergiz, Karanfil, Begonvil, Yaprak, Bahar, Pamuk, Sümbül, Yasemin, Menekşe, Şebboy, Hanımeli, Sardunya, Manolya, Mimoza, Papatya, Petunya, Mor-Salkım, Hazeran yan-örgüsü oluşmuştur. Yaprak özellikle 1955'ten itibaren Cumhuriyet kuşağının laik-eğitimli ailelerinin sevdiği zarif modern Öz-Türkçe kız adı oldu; klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Yaprak-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Yaprak-yârın-bahar-yan-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları yer aldı.