Yeşim

Yeşim, Türkçe halk söyleyişine Çince yi shi (değerli taş) kökenli kelimenin Türkçe yumuşatma biçimidir; antik Asya kültürlerinde değer verilen Nephrite/Jadeite türü açık yeşil-pembe renkli sert taşın adıdır. Eski Türk-Moğol kültüründe yeşim taşı manevi güç ve uzun ömür simgesi olarak görülürdü; Çin imparatorluk hediyelerinde merkez taşlardandır. Türk-İslami halk söyleyişte yeşim taşının manevi bereket çağrışımı vardır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Yeşim adı 1938 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1991 verilerinde 46. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 373. konumdadır.

Türkçe yeşim sözcüğü — yeşim taşı (İngilizce jade) adı verilen yarı kıymetli yeşil renkli taşın adıdır. Kelime Çince yü (jade taşı) kök sözcüğünden Orta-Asya Türk dillerine geçti; Farsça yeşb / Arapça yashm biçimlerinde İslami doğu Akdeniz ticaret dilinde de yer aldı. Yeşim taşı Çin-Moğol-Türk kültürlerinde en değerli yarı kıymetli taşlardan biri sayıldı; imparatorluk mühürleri, dini simge heykelleri ve armağanlar için kullanıldı. Türk-İslam kültüründe de İç-Asya Türk soylu ailelerinin simge taşı olarak benimsendi. Taşın değerli yeşil renkli estetik çağrışımı ismin kültürel saygınlığını oluşturdu.