Zemzeme, Kâbe'nin yanındaki Zemzem kuyusunun adından gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2014: #544).
Zemzeme İsminin Anlamı ve Kökeni
Zemzeme, Kâbe'nin yanındaki Zemzem kuyusunun adından türeyen bir kadın adıdır. Aynı yazım Arapçada hafif ses, mırıltı ve ezgi anlamına gelen ayrı bir sözcüğü de karşılar; iki okuma Türkçede yan yana yaşar. Ad 19. yüzyıldan beri kayıtlıdır. TÜİK kayıtlarında Zemzeme ismine ilk olarak 1874 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1874 yılında 245. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2014 yılı verilerinde 544. sırayla listelenmektedir.
Kuyunun adı, suyun çıkarken çıkardığı sese bağlanır: Arapça 'zemzeme' mırıltı ve sürekli hafif ses demektir. Hz. Hacer'in suyu tutmak için 'zem zem' (dur dur) dediği rivayeti de aynı sesi açıklamaya çalışır. Türkçeye zemzem yalnız kuyunun adı olarak girmiştir; ses anlamı Osmanlı yazınında kalmıştır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Zemzeme İsminin 2 Farklı Anlamı
Zemzem kuyusunun adından
ArapçaAdı bugün taşıyan asıl bağ budur; kuyunun adına dişil bir ek eklenmiş biçimdir.
Hafif ses, mırıltı, ezgi
Arapça'Zemzeme' Arapçada başlı başına bir sözcüktür ve sürekli hafif sesi anlatır. Kuyunun adının da bu sesten geldiği söylenir, ama sözcük ad olarak kuyudan bağımsız da kullanılmıştır.
Popülerlik Hikâyesi
Zemzeme, kayıtlarda 1874'ten beri görünen adlardan — yetmiş altı kayıt. 19. yüzyılda iki yüzlü sıralardaydı, Cumhuriyet'ten sonra yavaş yavaş geriledi ve 1970'lerde beş yüzlü sıralara indi. Son kayıt 2014'te 544. sıra; yaklaşık 451 kişi bu adı taşıyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 190.000 kişiden biri
- Çok nadir — 500 kişiden az
Zemzeme ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Dini ve Manevi Bağlam
İbrâhîm suresinin 37. ayetinde Hz. İbrâhim, ailesini 'ekin bitmez bir vadide' bıraktığını söyler ve onlar için rızık ister. Siyer geleneği Zemzem'in çıkışını bu bırakılışa bağlar: Hz. Hacer, oğlu İsmâil için su ararken Safâ ile Merve arasında yedi kez gidip gelir ve su ayaklarının dibinden çıkar. Haccın sa'y bölümü bu koşuyu tekrarlar.
Deneyin
Zemzeme soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.