Ağan
Anlam ve Köken
Ağan, yerin atmosferine girdiğinde sürtünme nedeniyle akkor hale gelen ve gökyüzünde ışık çizgisi bırakarak geçen gök cismini, yani akan yıldızı ifade eden Türkçe bir kelimedir. Ağma olarak da bilinen bu doğa olayının adından türetilmiş olan isim, gökyüzünün büyüleyici güzelliğini simgeler.
Türkçe ağan — "yerin-hava-yuvarına-girince, sürtünmeden-dolayı-akkor-hâline-gelen, gökyüzünde-kayan-küçük-cisim; meteor, kayan-yıldız" anlamındaki Türkçe-öz astronomi-terimi. Ağ- (ağmak — yukarı-çıkmak, yükselmek; ayrıca-tersi aşağı-inmek anlamında ikili-anlam) kök-fiilinden -an etken-ortaç-ekiyle türev. Cumhuriyet-TDK reformları sonrası meteor (Yunanca meteoros) kelimesinin Türkçe-öz alternatifi olarak üretildi. Kayan-yıldız (BO'da kayan enriched) kelimesinin meteor-bilim terminolojisindeki paralel-Türkçeleştirilmiş ifadesi. Unisex-ad olarak 1886'da #164 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Ağan, 1886'da #164 ile zirvesine ulaşan Tanzimat-sonrası Türkçe-öz astronomi-meteor çağrışımlı unisex-ad havuzunun temsilcilerinden biri. TDK-bilimsel-terminoloji üretiminin ad-formuna-aktarılmasının erken-örneği. 2020'lerde sabit trendde Türkçe-öz-bilimsel isimlerin kalıcı-popülaritesini sürdürüyor.
Popülerlik Trendi
SabitKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Ağan
- Azerbaycan TürkçesiAğan