Didem

KızFarsçaTürkçeKlasik

Anlam ve Köken

Didem, sevgi ve şefkatin en derin ifadelerinden birini taşıyan bir isimdir; "gözüm" ya da "gözüm gibi sevdiğim, sevgilim" anlamında kullanılır. Türkçede göz, yalnızca bir organ değil, değer verilen şeyin simgesi olduğundan bu isim, adını taşıyana duyulan derin bağlılığı ve kıymeti yansıtır.

Türkçe-Farsça didem — Farsça dīdah (دیده — "göz, görmek, görünen" anlamı; dīdan fiilinden) ile Türkçe birinci-tekil-şahıs-iyelik-eki -im bileşiminden oluşan "gözüm, gözüm-gibi-sevdiğim, sevgilim" anlamındaki bileşik kadın-ad formudur. Farsça dīdah (göz, görme) Proto-İran dīda- kökünden gelir; aynı kök-ailesinden dīd (görüş), dīdār (görüşme, karşılaşma) kelimeleri türer. Klasik-Fars-divan şiirinde dīdah-i giryân (ağlayan-göz), dīdah-i bīdār (uyanık-göz) gibi tamlamalar standart-metaforlar arasındaydı. Türkçeye Osmanlı-divan estetiğinin modern-kadın-ad formunda yeniden-üretilmesi olarak yerleşti; 1988'de #85 ile zirvesine ulaştı.

Popülerlik

Didem, 1988'de #85 ile zirvesine ulaşan Cumhuriyet-modern Türkçe-Fars karma divan-estetik kadın-ad havuzunun temsilcilerinden biri. 2020'lerde yükseliyor trendinde (2021 #386 → 2025 #358) klasik-divan estetiği taşıyan kadın-isimlerin yeniden-değerlendirilmesinin parçası.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.309.617.194919601980200020202025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Edebiyatta ve Folklorda

Divan Şiirinde Dide-Göz Metaforu

Klasik-Fars-Osmanlı divan şiirinde dîde (göz) sevgili-sevgili-arasındaki aşk-bakış-ilişkisinin merkez-metaforu olarak kullanıldı. Fuzulî, Nef'î, Nedîm, Şeyh Galib divanlarında dîde-i pür-nem (nemli-göz), dîde-i ter (yaş-dolu-göz), dîde-i bî-hâb (uykusuz-göz) gibi tamlamalar aşk-dramının-iç-dünyasının ifade-araçlarıydı.

Modern Kültürde

Didem Balçın

Oyuncu · 1986

Türk oyuncu (d. 1986); 2000'ler-2010'lar Türk televizyon-drama geleneğinin tanınan-isimlerinden. Muhteşem Yüzyıl (2011-2014) dizisinde Fatma Hatun rolüyle kazandığı görünürlük sonrası çeşitli dizi-ve-film-yapımlarında yer aldı.

Uluslararası Karşılıkları

  • Farsça + Türkçe (kaynak)Dīdah + -im
  • Azerbaycan TürkçesiDidəm

Ünlü İsimdaşlar

Didem Balçın

Oyuncu

Türk televizyon ve sinema oyuncusu, birçok popüler dizide rol almıştır.

Didem Uzel

Gazeteci

Türk gazeteci ve belgesel yapımcısı olarak tanınan bir isimdir.

Didem Arslan Yılmaz

Televizyon Sunucusu

Sabah kuşağı programlarıyla tanınan Türk televizyon sunucusudur.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet