Dilber

Dilber, Farsça kökenli bir isim olup 'gönlü alıp götüren güzel' anlamını taşır; 'dil' (gönül) ve 'ber' (götüren, alan) sözcüklerinin birleşiminden oluşur. Klasik Türk şiirinde sevgilinin güzelliğini ve büyüleyici etkisini anlatmak için sıkça kullanılan bu sözcük, zamanla kadın ismi olarak da benimsenmiştir.

Farsça dilbar (دلبر) — Farsça dil (دل — gönül, kalp, yürek) ile bar (بر — götüren, alan, taşıyan; bordan/burdan = götürmek fiilinin etken-ortacı) bileşiminden oluşan "gönlü-götüren, gönül-alan, aşk-sahibi-güzel" anlamındaki kelimedir. Klasik-Fars-Arap-Osmanlı divan-şiirinin merkez-metaforlarından biri: dilber sevgilinin-bakışlı, aşığın-gönlünü-kapan, güzel-yüzlü-insan imgesi olarak Şîrâzî, Sâdî, Hâfız, Fuzulî, Nef'î divanlarında sıklıkla geçer. Kelime Osmanlı-Türkçesi aracılığıyla kadın-ad formunda Türkçeye yerleşti; 1851'de #62 ile zirvesine ulaştı.