Dilber ismi “Gönül alan güzel; bakışıyla büyüleyen” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #372).
Dilber İsminin Anlamı ve Kökeni
Dilber, Farsça kökenli olup 'gönlü alıp götüren güzel' anlamına gelir; 'dil' (gönül) ve 'ber' (götüren, alan) sözcüklerinin birleşiminden oluşur. Klasik Türk şiirinde sevgilinin güzelliğini ve büyüleyici etkisini anlatmak için sıkça kullanılan bu sözcük, zamanla kadın ismi olarak da benimsenmiştir. TÜİK kayıtlarında Dilber ismine ilk olarak 1851 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1851 yılında 62. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 372. sırayla listelenmektedir.
Farsça dilbar — Farsça dil ile bar bileşiminden oluşan "gönlü götüren, gönül alan, aşk sahibi güzel" anlamındaki kelimedir. Klasik Fars Arap Osmanlı divan şiirinin merkez sembollerindan biri: dilber sevgilinin bakışlı, aşığın gönlünü kapan, güzel yüzlü insan imgesi olarak Şirazi, Sadi, Hafız, Fuzuli, Nef'i divanlarında sıklıkla geçer.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Dilber İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Dilber, Farsça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Dilber isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Hayal Gücü
Herkesin baktığı yere başka türlü bakan, aklındakini bir şeye dönüştüren bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik hayal gücü. Boş hayal değil, kurma isteği.
Şefkat
İhtiyacı söylenmeden gören, yardımını da başa kakmayan bir yakınlık. Şefkat burada acımak değil, sahip çıkmak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Cumhuriyet dönemi boyunca orta popülariteyle seyretti; 2020'lerde yükseliş eğiliminde (2021 #406 → 2025 #372) klasik divan estetik kadın isimlerinin yeniden değerlendirilmesinin göstergelerinden.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 2.700 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Dilber ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Dilber adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Dilber adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Divan Şiirinde Dilber İmgesi
klasik Fars-Osmanlı divan şiirinin en yaygın sevgili imgelerinden biri; aşığın gönlünü götüren güzel olarak Hafız, Sadi, Fuzuli, Nedim, Şeyh Galib'in gazellerinde yüzlerce kez geçer. Nef'i'nin meşhur mısraı dilber-i-tennaz (naz eden dilber) tamlamasıyla klasik güzellik tasvirinin zirve sembollerindan biri haline geldi. Leyla ile Mecnun, Hüsrev ile Şirin, Yusuf ile Züleyha gibi klasik aşk mesnevilerinde sevgili kadının yüceltilmiş imgesi dilber kavramıyla özetlenirdi.
Modern Kültürde
Dilber (klasik Türk sanat müziği repertuvarı)
MüzikTürk Sanat Musikisi repertuvarında Dilber sözcüğü sayısız şarkıda yer alır; Hüseyin Sadettin Arel, Sadettin Kaynak gibi bestekârların eserlerinde dilber-i-nazım, dilber-i-canım gibi tamlamalar klasik divan estetiğinin modern müzik diline aktarımı olarak işlendi.
Deneyin
Dilber soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Farsça (kaynak)Dilbar
- UrducaDilbar
- Azerbaycan TürkçesiDilbər
- Özbekçe/TacikçeDilbar
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- ArapçaDilbar