Divan, devlet kayıtlarının tutulduğu daireyi ve en yüksek kurulu anlatan bir sözcüktür; bir şairin şiirlerini topladığı kitaba da divan denir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #423).
Deneyin
Divan İsminin Anlamı ve Kökeni
Divan, kökü Farsçaya uzanan ve Türkçeye Arapça yoluyla geçen bir sözcüktür; ad olarak en olası anlamı 'devlet yazı işlerinin yürütüldüğü daire, kalem odası'dır. Sözcük zamanla devletin en yüksek kuruluna da ad oldu: Osmanlı'da Divan-ı Hümayun devlet işlerinin görüşüldüğü meclisti. Aynı sözcük bir şairin şiirlerini topladığı kitabın da adıdır; klasik Türk şiiri 'Divan edebiyatı' adını buradan alır. Ad bilgi, düzen ve köklü kültür çağrışımı taşır. TÜİK kayıtlarında Divan ismine ilk olarak 1864 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1864 yılında 211. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2024 yılı verilerinde 423. sırayla listelenmektedir.
Divan sözcüğünün kökü Orta Farsçaya uzanır; orada yazılı kayıtları ve belgelerin tutulduğu yeri anlatıyordu. Arapçaya geçen sözcük ilk İslam devletinde askerlerin ve maaşların yazıldığı deftere, ardından bu defterleri tutan daireye ad oldu. Osmanlı'da Divan-ı Hümayun devletin en yüksek karar organıydı; divan kâtibi ve İstanbul'daki Divanyolu adları bu anlamdan gelir. Bir şairin şiirlerini derleyen kitaba da divan denir. Sözcük Batı dillerine de yayıldı: Fransızca douane (gümrük) ve üzerine oturulan uzun koltuk anlamındaki divan aynı kaynaktan gelir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Divan İsminin 2 Farklı Anlamı
Bir şairin şiirlerini topladığı kitap
FarsçaKlasik edebiyatta divan, bir şairin şiirlerinin belli bir düzenle toplandığı kitaptır; Fuzûlî Divanı bunun en bilinen örneğidir. Divan edebiyatı adını buradan alır. Ad bu yönüyle şiir ve incelik çağrıştırır.
Devlet meclisi, kurul
Farsça (aynı sözcük)Aynı sözcük Osmanlı'da devletin en yüksek karar organını anlatır: Divan-ı Hümayun. Türkçede bugün de danışma kurulu anlamında kullanılır. Ayrıca üzerine oturulan geniş sedire de divan denir.
Divan İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Divan isminde öne çıkan iki özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Hayal Gücü
Herkesin baktığı yere başka türlü bakan, aklındakini bir şeye dönüştüren bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik hayal gücü. Boş hayal değil, kurma isteği.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Divan, edebiyat çağrışımlı köklü bir addır; TÜİK kayıtlarında uzun bir geçmişi vardır ve son olarak 2024'te 423. sırada listelenmiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 180.000 kişiden biri
- 69 erkek · 409 kadın
- Çok nadir — 500 kişiden az
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Divan adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Divan adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Divan edebiyatı
Klasik Türk şiiriDivan edebiyatı, 13-19. yüzyıllar arasında aruz ölçüsü ve mazmunlarla örülen klasik Türk şiiridir; Fuzûlî, Bâkî, Nedîm gibi şairlerin divanlarıyla zirveye ulaşmıştır.