Emriye

Emriye, Arapça Amriyya (أمرية) — al-amr ("emir, buyruk, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurunun -iyye nispet-eki yan-formunun söz-imgesi yan-bağlanır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Emirle, buyrukla ilgili manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Āmir (emr-eden), al-Ma'mūr (emr-edilmiş), al-Imārah (emirlik), al-Amr al-Ilāhī — ilâhî-emir söz-merkezi söz-yapısı, Emir, Emire, Emin yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam A'râf Sûresi 7:54'te söz-merkezindedir — Inna Rabbakumu'llāhu lladhī khalaqa al-samāwāti wa-l-arḍa fī sittati ayyāmin thumma stawā 'alā al-'Arsh yughshī al-layla al-nahāra yaṭlubuhu ḥathīthan wa-l-shamsa wa-l-qamara wa-l-nujūma musakhkharātin bi-amrihi alā lahu al-khalqu wa-l-amru tabāraka'llāhu Rabbu al-'ālamīn ("Şüphesiz Rabbiniz, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra Arş'a istivâ eden, geceyi-sürekli-kovalar-gündüz-üzerine örten Allah'tır. Güneşi, ayı ve yıldızları kendi emrine bağladı. Yaratmak da emretmek de O'na aittir. Âlemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir!"). 151 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2021'de #461 sıradadır.

Arapça Amriyya (أمرية), al-amr ("emir, buyruk; klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde a-m-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Āmir — emr-eden, al-Ma'mūr — emr-edilmiş, al-Imārah — emirlik, al-Amr al-Ilāhī — ilâhî-emir söz-merkezi söz-yapısı, Emir, Emire, Emin yan-örgüsü") söz-unsurunun -iyye nispet-eki yan-formunun söz-imgesi yan-bağlanır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Emirle, buyrukla ilgili manasında nitelendirir. Kur'ânî yan-bağlam A'râf Sûresi 7:54'te söz-merkezindedir — Inna Rabbakumu'llāhu lladhī khalaqa al-samāwāti wa-l-arḍa fī sittati ayyāmin thumma stawā 'alā al-'Arsh yughshī al-layla al-nahāra yaṭlubuhu ḥathīthan wa-l-shamsa wa-l-qamara wa-l-nujūma musakhkharātin bi-amrihi alā lahu al-khalqu wa-l-amru tabāraka'llāhu Rabbu al-'ālamīn ("Şüphesiz Rabbiniz, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra Arş'a istivâ eden Allah'tır... Yaratmak da emretmek de O'na aittir. Âlemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir!") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. al-amr söz-yapısı klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde 100'den fazla söz-merkezi yan-bağlam söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (Bakara 2:117 Idhā qaḍā amran, Yâ-Sîn 36:82 Innamā amruhu idhā arāda shay'an an yaqūla lahu kun fa-yakūn — "O'nun emri, bir şeyi dilediğinde sadece 'Ol' demektir, o da hemen oluverir", İsrâ 17:85 al-Rūḥu min amri Rabbī, Şûrâ 42:52 al-Rūḥa min amrinā söz-merkezi yan-bağlamları yan-bağlanır). Klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde 'ālam al-amr — emir-âlemi söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-İbn 'Arabī söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; bk. Muhittin maddesi yan-form söz-örgüsü). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Amriyya / Emriye yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.