Figan

Figan, Farsça kökenli bir kadın adıdır; TDK Kişi Adları Sözlüğü anlamını "ıstırap ile bağırma, inleme" diye verir. İlk bakışta ağır görünen bu anlam, adın asıl kaynağına işaret eder: divan şiirinin "ah u figan" kalıbı. Klasik şiirde figan, aşığın içli feryadıdır — bülbülün güle yakarışı, neyin inleyişi hep figandır. Ad, bu yüzyıllık şiir duygusunun kadın adına dönüşmüş halidir. TÜİK kayıtlarında Figan ismine ilk olarak 1951 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (405.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 1995 yılı verilerinde 521. sırayla listelenmektedir.

Farsça "figan/efgan", "acıyla haykırma, yakınma" demektir; Türkçeye divan şiiri yoluyla yerleşmiş, "feryat figan" ikilemesiyle gündelik dile inmiştir. Klasik şiirde figan çoğunlukla bülbüle yakıştırılır: gül karşısında inleyen bülbül, aşığın sesidir. Bu estetik gelenek, acıyı güzelliğe dönüştürerek adın taşınabilirliğini açıklar.