Gonca

Gonca, Farsça kökenli olup henüz açılmamış, tomurcuk hâlindeki çiçeği, özellikle de gül tomurcuğunu ifade eder. Bu isim, taze bir başlangıcın ve gizli güzelliğin simgesi olarak görülür; tıpkı sabahın ilk ışıklarında açılmayı bekleyen bir gül gibi. Gonca adını taşıyan kişi, içinde sakladığı güzelliği ve potansiyeli yavaş yavaş dünyaya sunan biri olarak düşünülür.

Farsça ġonča (غنچه) — "henüz-açılmamış çiçek-tomurcuğu, özellikle-gül-tomurcuğu" anlamındaki isimdir. Proto-İran vanč- (eğrilmek, bükülmek) kökünden türediği öne-sürülür; kapalı-çiçek-yaprağının-bükülü-hali tomurcuk-formunu tanımlar. Aynı kelime-ailesinden ġončagī (tomurcukluk, potansiyel-güzellik) türevi gelir. Klasik-Fars-Arap-Türk divan şiirinin omurga-metaforlarından biri: gül ve gonca ikilisi sevgilinin-gülen-dudağı ile kapalı-dudak-arasındaki oyunu, açılmamış-potansiyel ile fiili-güzellik arasındaki gerilimi simgeliyordu. Türkçeye Osmanlı divan-şiiri aracılığıyla yerleşti; 1855'te #82 ile zirvesine ulaştı.