Gümüş

Gümüş, öz-Türkçü söz-yapısı: klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünde gümüş ("parlak-beyaz-renkli-değerli-maden, klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. TDK Türkçe Sözlük adın özel-anlam-yorumunu Parlak, beyaz renkli kolay işlenir, değerli bir maden manasında nitelendirir. Klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünde gümüş — altın'ın karşıt-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Mahmûd-ı Kâşgarî Divan-ı Lugat-it-Türk 1077 söz-örgüsünde kümüş — gümüş söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Aynı kök-ailesinden Gümüş (yan-form söz-yapısı), Gümüşhane (yan-form söz-yapısı; klasik halk-Doğu-Karadeniz-Gümüşhane şehri söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır), Gümüşay (yan-form söz-yapısı), Gümüşoluk (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Türk söz-örgüsünde gümüş — değerli-maden-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Anadolu söz-örgüsünde Gümüşhane (klasik halk-Karadeniz şehri yan-bağlamı; klasik halk-Argyrópolis Bizans-yan-bağlamı yan-bağlanır) söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. 156 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #402 sıradadır.

Öz-Türkçü söz-yapısı Gümüş, klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünde gümüş ("parlak-beyaz-renkli-değerli-maden; klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Türk söz-örgüsünde kümüş — Eski Türkçe söz-yapısı; klasik halk-Mahmûd-ı Kâşgarî Divan-ı Lugat-it-Türk 1077 söz-örgüsünde kümüş — gümüş söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; aynı kök-ailesinden gümüş — maden, Gümüşhane — Doğu-Karadeniz şehri yan-bağlamı, Gümüşay — gümüş-ay yan-form söz-yapısı, Gümüşoluk — gümüş-oluk söz-yapısı, gümüşi — gümüş-renkli yan-form söz-yapıları yan-örgüsü") söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. TDK Türkçe Sözlük adın özel-anlam-yorumunu Parlak, beyaz renkli kolay işlenir, değerli bir maden manasında nitelendirir. Klasik halk-Türk-Orta-Asya söz-örgüsünde gümüş — altın'ın karşıt-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Eski-Türk söz-örgüsünde kümüş — değerli-maden söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Anadolu söz-örgüsünde Gümüşhane — klasik halk-Karadeniz şehri (Doğu-Karadeniz, klasik halk-Bizans Argyrópolis — gümüş-şehir yan-bağlamı yan-bağlanır; klasik halk-Osmanlı söz-örgüsünde Gümüşhane — gümüş-madenlerinin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır) söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde Gümüş — kız adı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Türkmen-Yörük-Karadeniz-yan-bağlamlı söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır). 21. yüzyıl Türk-popüler-kültür söz-örgüsünde Gümüş (2005-2007 Kanal D dizisi Gümüş, klasik halk-Türk-televizyon-dizi söz-merkezi söz-imgesi; Songül Öden ve Kıvanç Tatlıtuğ yan-bağlanır; klasik halk-Türk-Arap-Yunan-Balkan söz-örgüsünün söz-merkezi popüler-kültür söz-imgesi yan-bağlanır) söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Gümüş özellikle 1869'dan itibaren Doğu-Karadeniz, Doğu-Anadolu Türkmen-Yörük-yan-bağlamlı muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik Türkçe kız adı oldu.