Hatun ismi “Hanım, kadın; Türk-Moğol kadın hükümdar unvanı” anlamına gelir. 1850 yılında 45. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 363. sırada yer alıyor.
Deneyin
Hatun İsminin Anlamı ve Kökeni
Hatun, 'hanım, kadın; hükümdar eşi' anlamına gelen eski bir unvandır. Sözcük Orta Asya'nın eski İrani dillerinden Soğdcadan Türkçeye geçmiştir ve aslen 'kraliçe' demektir; Göktürk yazıtlarında katun biçiminde kağanın eşi için kullanılır. Türkçedeki kadın sözcüğü de aynı kaynaktan gelir: sözcük günümüze kadın ve hatun diye iki ayrı söyleyişle ulaşmıştır. Erken Osmanlı döneminde padişah eşleri Hatun unvanıyla anılırdı; Orhan Gazi'nin eşi Nilüfer Hatun bunun bilinen örneğidir. TÜİK kayıtlarında Hatun ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1850 yılında 45. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 363. sırayla listelenmektedir.
Hatun, Orta Asya'nın eski İrani dillerinden Soğdcadan alınmış bir sözcüktür ve aslen 'kraliçe' anlamına gelir. Soğdlar İpek Yolu'nun tüccar halkıydı ve Göktürk devletinde yazıda ve ticarette derin iz bıraktılar; hatun da bu temasla Türkçeye girdi. Göktürk yazıtlarında sözcük katun biçiminde kağanın eşi için kullanılır; zamanla baştaki k sesi h'ye dönüşmüş ve hatun biçimi ortaya çıkmıştır. Aynı sözcük gündelik dilde ayrıca kadın biçimini almıştır; yani hatun ile kadın aynı sözcüğün iki söyleyişidir. Hanım ise ayrı bir sözcüktür: han unvanına -ım eki gelerek kurulmuştur. Erken dönem Osmanlı hanedanında padişah eşleri Hatun unvanıyla anılırdı; 16. yüzyıldan sonra bu unvanın yerini büyük ölçüde Sultan aldı. Bugün hanım gündelik saygı hitabı, hatun ise daha eski ve ağırbaşlı bir söyleyiştir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Hatun İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Türkçe kökenli Hatun isminde öne çıkan iki özellik:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Hatun, TÜİK'in en eski kayıtlarında, 1850'de 45. sıradadır ve 1950'lere kadar ilk yüzün içinde kaldı; 19. yüzyılın ve Cumhuriyet'in ilk yarısının en çok verilen kadın adlarındandı. 1960'lardan sonra düzenli bir düşüşe geçti ve 2015'te 439. sıraya indi; son yıllarda hafifçe toparlanarak 2025'te 363. sıraya yükseldi.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Hatun en çok Elazığ'da öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,2 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 2.300 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hatun adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hatun adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
Hayme Ana (Hayme Hatun)
12-13. yüzyıl, Domaniç (Kütahya)Rivayete göre Ertuğrul Gazi'nin annesi, Osman Gazi'nin babaannesi; Kayı boyunun Söğüt-Domaniç yaylalarına yerleşmesinde adı geçen ana figürdür. Kütahya'nın Domaniç ilçesindeki Çarşamba köyünde bulunan türbesi her yıl eylülde Hayme Ana'yı Anma ve Göç Şenliklerine ev sahipliği yapar. Halk arasında Devlet Ana diye anılır.
Modern Kültürde
Diriliş Ertuğrul
Dizi · 2014TRT 1'de 2014-2019 arasında yayımlanan, Kayı boyunun Selçuklu dönemindeki hikâyesini anlatan tarihî dizi. Hülya Darcan'ın canlandırdığı Hayme Hatun'un yanında Halime Hatun, Selcan Hatun gibi karakterler de hatun unvanını ekranda yaşattı.
Ünlü İsimdaşlar
Hayme Ana (Hayme Hatun)
Rivayete göre Ertuğrul Gazi'nin annesi ve Osman Gazi'nin babaannesi; Kayı boyunun Söğüt-Domaniç yaylalarına yerleşmesinde adı geçen ana figürdür ve halk arasında Devlet Ana diye anılır.
Varyantlar
Hatun İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Hatun isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (aynı kökten)Kadın
- Eski TürkçeKatun
- MoğolcaQatun
- AzericeXatun