Herdem

Herdem, Farsça Her dem terkibinden gelir; her (her) ve dem (an, soluk, zaman dilimi) sözcüklerinin birleşmesinden "her an, daimi, sürekli" anlamlarına gelen bir kız adıdır. Klasik Pers-Türk divan şiir geleneğinde dem sözcüğü hem zamansal an hem de soluk-yaşam anlamlarını birlikte taşır; Hafız ve Mevlana'nın gazellerinde her dem nev-be-nev (her an yeniden) terkibi sevgilinin değişkenliğini ifade için kullanılır. Aynı Her- başlangıçlı Farsça birleşik adların (Herşan, Herçeşm) zarif örneklerindendir. Türk-Fars geleneğinin köklü kız adlarındandır.

Dem, Farsçadan Türkçeye geçen çok anlamlı bir sözcüktür: "an, soluk, nefes", ama aynı zamanda "kan" ve divan şiirinde "şarap". Türkçede "çay demlemek", "dem çekmek", "bir dem" gibi söyleyişlerde yaşar; Alevi-Bektaşi geleneğinde dem ayrı bir manevi anlam taşır. Herdem, bu köklü sözcüğü her (daima) ile birleştirerek süreklilik anlamını verir.