Hikmet
Hikmet ismi “Bilgelik, derin anlayış, felsefe” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Bakara Suresi'nde geçen bir isimdir.
Hikmet İsminin Anlamı ve Kökeni
Hikmet, Arapça hikma sözcüğünden gelir; 'yargılamak, sağlam karar vermek' kökünden türeyen ve "bilgelik, derin anlayış, ilahi sır, felsefe" anlamlarına gelir. Kur'an-ı Kerim'de yaklaşık 20 yerde geçer; Bakara Suresi 2:269'da yü'ti'l-hikmete men yeşâ' (Allah hikmeti dilediğine verir) ifadesiyle ilahi bir lütuf olarak anılır. Aynı kökten hakim (yargıç), Hakim (Bilge — Allah'ın güzel isimlerinden) ve muhkem (sağlam) sözcükleri türer. Türk-İslam geleneğinin köklü erkek adlarındandır; Nazım Hikmet'le birlikte modern Türk edebiyat hafızasında da kalıcı bir yer edinmiştir.
Arapça hikma, 'hükmetmek, doğru yargıda bulunmak' anlamındaki kökten gelir; bilgelik, derin kavrayış ve yerinde yargı demektir. Kavram ilim ile ameli, yani bilmeyi ve bildiğinin gereğini yapmayı bir arada tutar. Hâkim (hükmeden), hüküm (karar) ve muhakeme (yargılama) sözcükleri de aynı ailedendir. İslam düşüncesinde hikmet, doğru bilgi ile doğru davranış arasındaki bağı kuran merkez kavramlardan biri sayılır. El-Hakîm, Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; Kur'an'da 91 ayette geçer ve çoğunlukla el-Azîz el-Hakîm tamlaması içinde yer alır. Kelime Türkçeye Osmanlı yoluyla Hikmet biçiminde yerleşti.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Hikmet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Hikmet isminde öne çıkan iki özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Hikmet, 1950'de #52 ile zirvesine ulaşan Cumhuriyet orta dönem klasik Arapça-İslami bir erkek adıdır. Nazım Hikmet'in Türk edebiyat-siyaset tarihindeki kuvvetli varlığı ismin kolektif kültürel saygınlığını derinden etkiledi. 1980 sonrası klasik İslami adların genel gerilemesine eşlik ederek kademeli düşüş yaşadı. 2025'te #399 sırada — İslami felsefi kavram derinliği ve edebi simge yükü ismin korunmasını destekliyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Hikmet adı 1857 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1950 verilerinde 52. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 399. konumdadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 1.800 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Hikmet ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hikmet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hikmet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hikma kavramı Kur'an'da pek çok ayette geçer; özellikle Bakara 2:269 ayeti "Kime hikmet verilmişse, ona çok hayır verilmiştir" ifadesiyle bu kavramın ilahi bir lütuf olduğunu vurgular. El-Hakim (Bilge, Hikmet sahibi) Allah'ın sıfatlarından biridir ve Kur'an'da 91 ayette zikredilir. İslami felsefe (Falsafa) geleneğinde hikma Yunan philosophia kavramının karşılığı olarak benimsendi; Farabi, İbn Sina ve İbn Rüşd gibi filozofların eserlerinde hikma-i nazariyye (teorik felsefe) ve hikma-i ameliyye (pratik felsefe) ayrımı temel bir kategori olarak yer aldı. Bu felsefi yük, ismin Türk-İslam geleneğindeki entelektüel saygınlığının kaynağıdır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 269. Ayet
Allah hikmeti dilediğine verir; kime hikmet verilmişse ona çok hayır verilmiştir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Nazım Hikmet Ran
1902-1963, Selanik / MoskovaTürk şiirinin 20. yüzyıldaki en tanınan adı. 835 Satır, Şeyh Bedreddin Destanı (1936), Kuvâyi Milliye ve Memleketimden İnsan Manzaraları modern Türk şiirinin kurucu kitaplarıdır; serbest ölçünün Türkçedeki öncüsüdür. Siyasi görüşleri yüzünden 1938'de tutuklandı ve on iki yılı aşkın kesintisiz hapisten sonra 15 Temmuz 1950'de çıktı. 1951'de Türkiye'den ayrılıp Sovyetler Birliği'ne yerleşti, 1963'te Moskova'da öldü.
Modern Kültürde
Hikmet Temel Akarsu
Edebiyat · 1960Türk mimar, yazar ve eleştirmen (d. 1960). İstanbul Benim Sır Perdem gibi eserleriyle Türk edebiyatı ve kent kültürü arasındaki bağlantıyı işleyen 2000'ler-2010'lar yazarlarından biridir.
Deneyin
Hikmet soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Hikmet ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Ünlü İsimdaşlar
Nâzım Hikmet Ran
20. yüzyıl Türk şiirinin en etkili sesi (1902-1963). *Memleketimden İnsan Manzaraları*, *Kuvâyi Milliye*, *835 Satır* gibi eserleriyle Türk serbest şiirinin kurucu ismi sayılır; siyasî baskılar nedeniyle yurt dışında geçirdiği son yıllarda Moskova'da hayatını kaybetti.
Hikmet Şimşek
Türk orkestra şefi (1924-2001). Ankara Devlet Senfoni Orkestrası ve Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın şefliklerini yıllarca yürüttü; Türk klasik müzik orkestralarının kurumsal gelişiminin önde gelen isimlerindendi.
Hikmet Çetin
Türk siyasetçi (d. 1937). SHP genel başkanlığı, Dışişleri Bakanlığı (1991-1994), TBMM Başkanlığı (1997-1999) ve 2003-2006 arası NATO'nun Afganistan Üst Sivil Temsilciliği gibi üst düzey görevlerde bulunmuş diplomattır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Ḥikmah
- FarsçaHikmet
- UrducaHikmat
- Endonezya/MalayHikmah
- KurmancîHikmet