Hikmet
Hikmet ismi “Bilgelik, derin anlayış, felsefe” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Bakara Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Hikmet İsminin Anlamı ve Kökeni
Hikmet, Arapça hikma sözcüğünden gelir; 'yargılamak, sağlam karar vermek' kökünden türeyen ve "bilgelik, derin anlayış, ilahi sır, felsefe" anlamlarına gelir. Kur'an-ı Kerim'de yaklaşık 20 yerde geçer; Bakara Suresi 269. ayette "Allah hikmeti dilediğine verir" ifadesiyle ilahi bir lütuf olarak anılır. Türk-İslam geleneğinin köklü erkek adlarındandır; Nazım Hikmet'le birlikte modern Türk edebiyat hafızasında da kalıcı bir yer edinmiştir. TÜİK kayıtlarında Hikmet ismine ilk olarak 1857 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1950 yılında 52. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 399. sırayla listelenmektedir.
Arapça hikma, 'hükmetmek, doğru yargıda bulunmak' anlamındaki kökten gelir; bilgelik, derin kavrayış ve yerinde yargı demektir. Kavram ilim ile ameli, yani bilmeyi ve bildiğinin gereğini yapmayı bir arada tutar. Hakim (hükmeden), hüküm (karar), muhakeme (yargılama) ve muhkem (sağlam) sözcükleri de aynı ailedendir. İslam düşüncesinde hikmet, doğru bilgi ile doğru davranış arasındaki bağı kuran merkez kavramlardan biri sayılır. El-Hakim, Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; Kur'an'da 91 ayette geçer ve çoğunlukla el-Aziz el-Hakim tamlaması içinde yer alır. Hikmet, Kur'an'ın kendisi için kullanılan adlardan biri olarak da sayılır. Sözcük Türkçeye İslamla birlikte erken girdi: 1069 tarihli Kutadgu Bilig'de geçer, Ahmed Yesevi'nin şiirleri de hikmet adını taşır.
Hikmet ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Hikmet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Hikmet isminde öne çıkan iki özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Hikmet 1857'de 86. sırayla kayıtlara girdi; 19. yüzyıl boyunca çoğunlukla 110 ile 200. sıralar arasında verilen bir addı. 1910'ların sonundan itibaren yükselişe geçti: 1921'de 122., 1927'de 99., 1936'da 68. sıradaydı. 1940'lar ve 1950'ler adın en parlak dönemiydi; 1946-1966 arasında hep 52 ile 66. sıralar arasında kaldı ve 1950'de 52. sırayla zirvesini gördü. 1967'den sonra düzenli biçimde geriledi: 1975'te 120., 1980'de 156., 1990'da 200., 2000'de 278., 2010'da 347. sıradaydı. 2017'de ve 2020'de 435. sırayla en alt noktasını gördü; son yıllarda 385 ile 435. sıralar arasında dalgalanıyor ve 2025'te 399. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 1.800 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hikmet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hikmet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hikma kavramı Kur'an'da pek çok ayette geçer; özellikle Bakara 2:269 ayeti "Kime hikmet verilmişse, ona çok hayır verilmiştir" ifadesiyle bu kavramın ilahi bir lütuf olduğunu vurgular. El-Hakim (Bilge, Hikmet sahibi) Allah'ın sıfatlarından biridir ve Kur'an'da 91 ayette zikredilir. İslami felsefe (Falsafa) geleneğinde hikma Yunan philosophia kavramının karşılığı olarak benimsendi; Farabi, İbn Sina ve İbn Rüşd gibi filozofların eserlerinde hikma-i nazariyye (teorik felsefe) ve hikma-i ameliyye (pratik felsefe) ayrımı temel bir kategori olarak yer aldı. Bu felsefi yük, ismin Türk-İslam geleneğindeki entelektüel saygınlığının kaynağıdır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 269. Ayet
Allah hikmeti dilediğine verir; kime hikmet verilmişse ona çok hayır verilmiştir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Nazım Hikmet Ran
1902-1963, Selanik / MoskovaTürk şiirinin 20. yüzyıldaki en tanınan adı. 835 Satır, Şeyh Bedreddin Destanı (1936), Kuvâyi Milliye ve Memleketimden İnsan Manzaraları modern Türk şiirinin kurucu kitaplarıdır; serbest ölçünün Türkçedeki öncüsüdür. Siyasi görüşleri yüzünden 1938'de tutuklandı ve on iki yılı aşkın kesintisiz hapisten sonra 15 Temmuz 1950'de çıktı. 1951'de Türkiye'den ayrılıp Sovyetler Birliği'ne yerleşti, 1963'te Moskova'da öldü.
Modern Kültürde
Hikmet Temel Akarsu
Edebiyat · 1960Türk mimar ve yazar (d. 1960). İstanbul Dörtlüsü romanları ve Bir Buruk İstanbul öyküleri gibi eserleriyle Türk edebiyatı ve kent kültürü arasındaki bağlantıyı işleyen 2000'ler-2010'lar yazarlarından biridir.
Ünlü İsimdaşlar
Nâzım Hikmet Ran
20. yüzyıl Türk şiirinin en etkili sesi (1902-1963). Memleketimden İnsan Manzaraları, Kuvâyi Milliye, 835 Satır gibi eserleriyle Türk serbest şiirinin kurucu ismi sayılır; siyasî baskılar nedeniyle yurt dışında geçirdiği son yıllarda Moskova'da hayatını kaybetti.
Hikmet Şimşek
Türk orkestra şefi (1924-2001). Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nda 25 yıla yakın şeflik yaptı; İzmir ve Çukurova devlet senfoni orkestralarının kuruluşunda yer aldı, TRT'de Pazar Konseri programını 15 yıl sundu ve 1981'de Devlet Sanatçısı oldu.
Hikmet Çetin
Türk siyasetçi (d. 1937). CHP genel başkanlığı (1995), Dışişleri Bakanlığı (1991-1994), TBMM Başkanlığı (1997-1999) ve 2003-2006 arası NATO'nun Afganistan Üst Sivil Temsilciliği gibi üst düzey görevlerde bulunmuş diplomattır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaHikma
- FarsçaHikmet
- UrducaHikmat
- Endonezya/MalayHikmah
- KurmanciHikmet