Hüdayi, Arapçada 'doğru yolda olan' demektir; Türk Dil Kurumu ise Farsça Hüda (Allah) sözcüğünden 'Allah'ın yarattığı' anlamını verir. Kur'an-ı Kerim'de Bakara Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Hüdayi İsminin Anlamı ve Kökeni
Hüdayi, iki okumayla anlatılan bir erkek adıdır. Birincisine göre Arapça "hüda" (doğru yol, hidayet) sözcüğünden gelir ve 'doğru yolda olan' anlamına gelir. Türk Dil Kurumu ise adı Farsça "Hüda" (Allah) sözcüğüne bağlar ve 'Allah'ın yarattığı' diye açıklar. Adı yaşatan Aziz Mahmud Hüdayi'dir (1541-1628): Celvetiyye tarikatının kurucusu, Üsküdar'daki türbesi bugün de ziyaret edilen İstanbul'un en ünlü sufi velilerindendir. TÜİK kayıtlarında Hüdayi ismine ilk olarak 1884 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1885 yılında 156. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 498. sırayla listelenmektedir.
Hüdayi adının arkasında birbirine çok benzeyen iki ayrı sözcük vardır. Arapça hüda 'doğru yol, doğru yolu gösterme' demektir; hidayet, Allah'ın güzel isimlerinden el-Hadi (doğru yola ileten) ve Mehdi aynı köktendir. Hüdayi bu okumada 'doğru yolda olan, hidayete ermiş' anlamına gelir. Farsça Hüda ise 'Tanrı, Allah' demektir; Hüdaverdi (Allah verdi) adı bu sözcükle kurulur ve Türk Dil Kurumu Hüdayi'yi de bu yoldan 'Allah'ın yarattığı' diye açıklar. İki sözcüğün söylenişi Türkçede birbirine karışır. Ad en çok Aziz Mahmud Hüdayi ile özdeşleşmiştir; Afyon'un Sandıklı yöresinde sevilmesinin nedeni ise oradaki Hüdai Kaplıcası olmalıdır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Hüdayi İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Hüdayi deyince öne çıkan üç özellik:
Bilgelik
Bilgelik, bu ismin taşıdığı ilk nitelik. Aceleyle karar vermeyen, dinlemeyi bilen, sorunun altındaki asıl soruyu gören bir tavır. Türkçede bilgelik yaşla değil, sabırla ölçülür.
Asalet
Bu isim vakar ve vefayla anılır: bağlandığına sadık kalan, geldiği yeri unutmayan bir tavır. Asalet burada unvan değil, tutarlılık demektir.
Aydınlık
İyi haberi paylaşmayı seven, kendi keyfini çevresine de bulaştıran, kötü günde bile bir kapı aralık bırakan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik aydınlık. Neşe kadar, umudu diri tutmak da bu niteliğin parçası.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Hüdayi, geç Osmanlı döneminin adlarından. En çok 1885 dolayında (156. sıra) tercih edilmiş; sonraki kuşaklarda yerini yeni adlara bırakarak 2020'de 498. sıraya inmiştir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 69.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hüdayi adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hüdayi adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
"el-Hadi" Allah'ın güzel isimlerindendir; klasik tasavvufta hidayet Allah'ın insana doğru yolu göstermesi olarak anlaşılır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 2. Ayet
Bu, kendisinde hiçbir şüphe bulunmayan kitaptır; Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için bir yol göstericidir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Aziz Mahmud Hüdayi
Üsküdar, 1541-1628Klasik Osmanlı tasavvuf düşüncesinin en etkili figürlerinden. Celvetiyye tarikatının kurucusudur; III. Murad, I. Ahmed ve II. Osman'a mektuplar ve öğütler yazmış, IV. Murad'a saltanat kılıcını kuşatmıştır. Türbesi Üsküdar'da Aziz Mahmud Hüdayi Camii'ndedir.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaهدائي (hüdayi)