Makul

Makul, Arapça kökenli bir ad olarak "akla uygun, ölçülü, mantıklı" anlamına gelir. Gündelik dilin bu tanıdık sıfatı, erken Cumhuriyet kayıtlarında kız adı olarak da görülür; akıl ve ölçülülüğü doğrudan ada dönüştüren ender tercihlerdendir. Kelimenin Türkçedeki yazılı geçmişi derindir: 14. yüzyıl Kıssa-i Yusuf metninde "dilerem makul göresiz anı" cümlesiyle kayıtlıdır. TÜİK kayıtlarında Makul ismine ilk olarak 1932 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1936 yılında 347. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2003 yılı verilerinde 527. sırayla listelenmektedir.

Arapça "a-k-l" kökünden gelir; "akıl etmek" fiilinin edilgen ortacıdır — "akılla kavranan" demektir. Aynı kökten "akıl", "akil" (akıllı), "takil" ve klasik felsefenin "makulat" (akılla bilinenler) terimi türer. Klasik düşüncede makul, duyularla değil akılla kavranan gerçeği anlatır; ad bu felsefi derinliği gündelik bir alçakgönüllülükle taşır.