Masal
Masal İsminin Anlamı ve Kökeni
Masal, Türkçeye Arapça mesel (örnek, kıssa) sözcüğünden geçen ve "hayal ürünü anlatı, fantastik öğeler taşıyan halk hikâyesi" anlamına gelen bir kız adıdır. Türk halk anlatı geleneğinin en köklü türü olan masallar — Keloğlan, Nasreddin Hoca, Üç Portakal Güzeli gibi anonim örnekler — sözlü kültürün taşıyıcısı olmuştur. Özel ad olarak kullanımı 2010'lar sonrası modern-edebi kız adı akımının (Defne, Öykü, Roman, Şiir) parçası olarak yaygınlaşmıştır.
Masal, Türkçe halk söyleyişte "halk arasında dilden dile aktarılan, çoğunlukla olağanüstü olaylar içeren kısa anlatı" anlamına gelir. Klasik Türk halk edebiyatı söylencelerinin (Keloğlan, Nasrettin Hoca, Karagöz-Hacivat) ortak adıdır; Anadolu sözlü kültür mirasının zenginliğini taşır. Cumhuriyet sonrası Türk Dil Kurumu'nun Arapça hikâye karşılığı olarak öne çıkardığı öz Türkçe sözcüklerdendir. Modern Türkçede masal anlatmak, masal alemi, masal kahramanı tabirleri yaygındır.
Popülerlik
Masal, Türkçe masal (halk hikâyesi, peri masalı) sözcüğünden gelen modern bir kız adıdır. Cumhuriyet sonrası öz Türkçü ve doğal-sözlük temalı kız adlandırma akımının ürünü olup, çocukluk ve hayal gücü çağrışımıyla yerleşmiştir. Son yıllarda yükselişe geçen modern bir tercihtir.
Popülerlik Trendi
SabitKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Keloğlan masalları
Türk halk masallarının en bilinen kahramanı Keloğlan'ın maceralarını anlatan masal külliyatı. Yoksul ama akıllı, görünüşte naif ama beklenmedik biçimde kazançlı çıkan halk kahramanı tipi olarak Türk halk anlatı geleneğinin merkezindedir. Pertev Naili Boratav'ın Zaman Zaman İçinde (1958) derlemesi bu masalların yazılı kaydedilmesinin temel kaynaklarındandır.
Nasrettin Hoca fıkraları
13. yüzyılda yaşadığı kabul edilen Nasrettin Hoca'nın fıkraları Türk halk masal-fıkra geleneğinin zirvesi sayılır. UNESCO 1996'da onun adına bir uluslararası yıl ilan etti; binden fazla fıkra/masal Anadolu Türkçesinin gündelik bilgeliğini taşır.
Türk Masalları
Pertev Naili Boratav · 1958Türk halk bilimi araştırmacısı Pertev Naili Boratav'ın Zaman Zaman İçinde (1958) ve Az Gittik Uz Gittik (1969) kitapları, Anadolu sözlü masal geleneğinin yazılı kaydedilmesinin temel akademik çalışmalarıdır.
Anadolu masal geleneği — Keloğlan, Nasreddin Hoca, Karagöz-Hacivat
Türk halk anlatı geleneğinin en köklü türü olan masallar — Keloğlan, Nasreddin Hoca, Karagöz-Hacivat — çocukluk hafızasının ve halk hikmetinin temel kavramlarıdir. Masal sözcüğünün kişi adı biçimine taşınması Cumhuriyet sonrası öz Türkçü ve doğa-sözlük temalı kız adlandırma akımının bir ürünüdür.