Mevlâna

Mevlâna, Arapça "mevla" (efendi, dost, sahip) sözcüğüne "-na" (bizim) eki getirilerek oluşan, "efendimiz, büyüğümüz" anlamında bir saygı sözüdür. Bu unvan zamanla, Mesnevi'siyle tasavvuf edebiyatının zirvesine çıkan büyük şair ve mutasavvıf Mevlâna Celaleddin-i Rumi ile öylesine özdeşleşmiştir ki başlı başına bir ada dönüşmüştür. TÜİK kayıtlarında Mevlâna ismine ilk olarak 1958 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (429.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2022 yılı verilerinde 472. sırayla listelenmektedir.

Arapça "v-l-y" kökünden gelir; "yakın olmak, dost ve sahip olmak" demektir. Aynı kökten "veli" (dost, koruyucu), "velayet" (dostluk, manevi yetki), "mevla" (efendi/azatlı) ve birbirine bağlı olanı anlatan "tevali" gelir. "Mevlâna", "efendimiz" diye hitap edilen saygın kişiye verilen onursal bir sözdür.