Rabiya

Rabiya, Arapça Rābi'a (رابعة) — r-b-' (dört, klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı) kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi Rābi'a — dördüncü, klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir (bk. Rabia maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Aynı kök-ailesinden al-arba'a (dört), al-rubu' (dörtte-bir), al-rabī' (bahar; klasik halk-Pers-Arap söz-örgüsü), Rābi'a, Murabba' yan-örgüsü oluşur. *Tarihsel-Sufi yan-bağlamı klasik halk-Sufi söz-örgüsünün söz-merkezindeki Râbi'a al-'Adawiyya**: Hz. Râbi'a al-'Adawiyya (717-801; Basra-doğumlu, klasik halk-Sufi söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; ilk-büyük-kadın-Sufi-pîresi söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), klasik halk-Pers-Arap-Türk Sufi-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; al-Maḥabba al-Ilāhiyya (ilâhî-aşk) yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde aşk-merkezli-tevhit* söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). 121 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #380 sıradadır.

Arapça Rābi'a (رابعة), r-b-' ("dört, klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde r-b-' kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-arba'a — dört, al-rubu' — dörtte-bir, al-rabī' — bahar (klasik halk-Pers-Arap söz-yapısı), Murabba' — kare/dört-köşeli yan-yapı, al-rābi' — dördüncü-eril, al-Rābi'a — dördüncü-dişil yan-form söz-yapısı, al-arba'iyyāt — kırk-yan-yapı söz-yapısı, al-Rabī'iyya yan-örgüsü; bk. Rabia maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") kökünün dişil-yan-form söz-yapısının söz-imgesi Rābi'a — dördüncü, klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik halk-Sami-Arap söz-örgüsünde Rābi'a — kabile-içinde söz-merkezi-dördüncü-evlat söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Cāhilîye-Arap söz-örgüsünde isim-yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır). *Tarihsel-Sufi yan-bağlamı klasik halk-Sufi söz-örgüsünün söz-merkezindeki Râbi'a al-'Adawiyya**: Hz. Râbi'a bint Ismā'īl al-'Adawiyya al-Qaysiyya (717-801; Basra-doğumlu yan-bağlanır; klasik halk-Basra-Sufi söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır), ilk-büyük-kadın-Sufi-pîresi söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde al-Maḥabba al-Ilāhiyya (ilâhî-aşk) yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır — Râbi'a'nın aşk-merkezli-tevhit yan-bağlamı: "Yâ Rabbi! Eğer sana cehennem korkusuyla ibadet ediyorsam, beni cehennemde yak; eğer cennet ümidiyle ibadet ediyorsam, beni cennetten mahrum et; ama eğer sırf senin için ibadet ediyorsam, beni cemâlinden mahrum etme!" söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Pers-Sufi söz-örgüsünde Râbi'a — Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273; bk. Celaleddin maddesi yan-form söz-örgüsü), Şeyh Ferîdüddin Attâr (1145-1221) Tezkiretü'l-Evliyâ (1206; bk. Behlül maddesi yan-form söz-örgüsü), Câmî Nafaḥāt al-Uns eserlerinde söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; aşk-merkezli-tevhit — Bistāmī, Hallāc-ı Manṣūr (öl. 922), İbn 'Arabī (1165-1240), Mevlânâ söz-merkezi yan-bağlamlarında devam eder. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Rābi'a / Râbia / Rabia / Rabiya* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-Sufi-yan-bağlamlı muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.