Rıfat
Rıfat İsminin Anlamı ve Kökeni
Rıfat, Arapça Rif'at sözcüğünden gelir; r-f-' (yüksek olmak, yükseltmek) kökünden türeyen ve "yücelik, yükseklik, üstün derece; saygın mertebe" anlamlarını taşıyan bir erkek adıdır. Aynı kökten Refi' (yüce — eril), Refi'a / Refiye (dişil), Rafi' (yükselten), terfi (yükseltme) sözcükleri gelir. Tarihte Mehmed Rıfat Paşa (1822-1908) — Tanzimat ve sonrası dönem Osmanlı sadrazamlarından, Lugât-ı Tarihiyye derlemesinin yazarı — adın tarihi taşıyıcılarındandır. Türk-İslami dindar erkek adlarındandır.
Arapça rifat — "yücelik, yükseklik, üstün derece, mertebe" anlamındaki isimdir; r-f- kökünden türer (rafaa = kaldırmak, yükseltmek). Aynı kök ailesinden raf (yüksek yer), tarfi (terfi, yükseltme), rafi (yüksek, üstün) kelimeleri gelir. Kur'an'da rafi ve raf-ud-darajat (derece yükselten) sıfatları Allah için çeşitli ayetlerde (Mü'min 40:15) kullanılır.
Popülerlik
Rıfat, klasik İslami bir erkek adı olarak Türk-İslam aile geleneğinin köklü tercihlerindendir; yücelik-saygınlık kavramının kişi-ad biçimindeki yansımasıdır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Rifat (yücelik, yükseklik) klasik İslami söyleyişte manevi yücelik kavramının ifadesidir. Er-Rafi (Yükselten) Allah'ın Esmaü'l-Hüsna'sından biridir; Mü'min Suresi 40:15 ayeti "O derecelerin sahibi, arşın sahibidir" (Rafiu'd-derecati zü'l-arş) ifadesiyle bu sıfatı vurgular. Klasik İslami söyleyişte rüfat-i şan (şanın yüceliği) tabiri onursal hitaplarda kullanılırdı.
Tarihi Figürler
Rifat Ilgaz
1911-1993, Kastamonu-İstanbulTürk şair, romancı ve öğretmen; Türk mizah edebiyatının çağdaş klasiği sayılan Hababam Sınıfı (1957) roman dizisinin yazarı. Hababam Sınıfı altmışlı yıllar Türk okul hayatının en sevilen fiktif tablosu olarak birden fazla film uyarlamasına (Rıfat Ilgaz dahil birçok Türk ailesinin çocukluk hafızasında yerleşmiş) ve Aydemir Akbaş'ın televizyon dizilerine konu oldu. Ilgaz ayrıca toplumsal gerçekçi şiir geleneğinin temsilcilerinden biri olarak Nazım Hikmet sonrası Türk sol şiirinin sessiz sürdürücülerinden kabul edilir. Sınıf, Yarenlik, Bizim Koğuş şiir kitapları Türk 20. yüzyıl şiir kanonunda yer alır.
Edebiyatta ve Folklorda
Hababam Sınıfı
Rifat Ilgaz · 1957Türk mizah edebiyatının çağdaş klasiği; İstanbul'daki bir liseyi merkez alan, öğrencilerin ergin yaramazlık maceralarını anlatan hikâye dizisi. Ertem Eğilmez'in 1975-1978 arası çektiği film serisi Kemal Sunal ve Aydemir Akbaş'ın sinema ikonluğunu pekiştirdi; Türk popüler sinemasının en çok izlenen komedi serisi olarak belleğe kazındı.
Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Arapça (kaynak)Rifʿat
- FarsçaRifʿat
- UrducaRifat
- Azerbaycan TürkçesiRifət
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- Boşnakça/ArnavutçaRifat
Rıfat ile İkili İsimler
Birlikte sık kullanılan ikili isim önerileri
Ünlü İsimdaşlar
Rıfat Ilgaz
Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Rıfat Ilgaz, 'Hababam Sınıfı' adlı eseriyle tanınmaktadır.
Rıfat Hisarcıklıoğlu
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin uzun yıllar başkanlığını yapmış iş dünyasının önde gelen ismidir.
Rıfat Özbek
Uluslararası arenada tanınan Türk asıllı moda tasarımcısıdır.
Rıfat Börekçi
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Diyanet İşleri Reisi olarak görev yapmış önemli bir din adamıdır.