Şehri

Şehri, Arap-Pers söz-yapısı: shahrī (Arapça-Pers — "şehirli, aylık-yan-yapı, klasik halk-Arap-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden al-shahr (ay; klasik halk-Bakara 2:185 Shahru Ramaḍān — Ramazan-ayı söz-merkezi yan-bağlamı), al-Shahr al-Ḥarām (kutsal-ay; Bakara 2:194), Shahriyyāra — Pers söz-yapısı, Şehriyâr — Pers (şehir-yâr/imparator), Şehristân, Şehri-yâr yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde shahrī — sevgili-yüzünün-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. 168 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2022'de #452 sıradadır.

Arap-Pers söz-yapısı Şehri (شهرى), shahrī ("şehirli, aylık-yan-yapı; klasik halk-Arap-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde sh-h-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-shahr — ay; klasik halk-Bakara 2:185 Shahru Ramaḍān — Ramazan-ayı söz-merkezi yan-bağlamı, al-Shahr al-Ḥarām — kutsal-ay; Bakara 2:194 söz-merkezi yan-bağlamı, al-shuhūr — aylar, Shahrastān — şehir-yan-yapı, Şehriyâr — Pers şehir-yâr/imparator, Şehristân yan-form söz-yapıları yan-örgüsü") söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî, Sa'dī, Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî shahrī — sevgili-yüzünün-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda shahriyār-i 'aşk — aşk-imparatoru söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Shahrī / Şehrî / Şehri yan-formunda yerleşmiştir; özellikle 19.-20. yüzyıl klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünün söz-merkezindeki muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu.