Selbi

Selbi, Pers-Türkçe yan-yorumlu yan-form söz-yapısı: selvi (Pers sarv سرو — "selvi-ağacı, uzun-ince narin-zarif sevgili-tasviri; klasik Pers divan-şiir-jargonunun söz-merkezindeki estetik-merkez söz-yapısı; bk. Selvi, Selva, Selver, Selvinaz, Servet maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-yapısının halk-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik Pers divan-şiir geleneğinde sarv-i ravān (yürüyen-selvi — sevgilinin-zarif-yürüyüşünün söz-imgesi), sarv-i sehī (uzun-selvi), sarv-i āzād (özgür-selvi), sarv-i nāz (nâzlı-selvi), sarv-i gulrū (gül-yüzlü-selvi) yan-form söz-yapıları sevgili-tasvirinin söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Selbi yan-formu özellikle Anadolu kırsal-bölge halk-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması olarak Türk-Anadolu söz-örgüsünde yer aldı; klasik halk-zarafet kız-adlandırma kategorisinin söz-merkezindeki söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. 146 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #422 sıradadır.

Pers-Türkçe yan-yorumlu yan-form söz-yapısı Selbî, klasik Pers sarv (سرو — "selvi-ağacı, uzun-ince narin-zarif sevgili-tasviri; klasik Pers divan-şiir-jargonunun söz-merkezindeki estetik-merkez söz-yapısı") söz-yapısının halk-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-form söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden Selvi, Selva, Selver, Selvinaz, Servet yan-form söz-yapıları (bk. ilgili maddeler yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Klasik Pers divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî (1315-1390), Sa'dī Şîrâzî (1210-1291), Câmî (1414-1492), Şeyh Galib (1757-1799), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), Nizâmî Gencevî (1141-1209) gibi büyük şâirler-pîrler sarv / sarv-i ravān (yürüyen-selvi — sevgilinin-zarif-yürüyüşünün söz-imgesi), sarv-i sehī (uzun-selvi), sarv-i āzād (özgür-selvi — bk. Servet maddesi yan-form söz-örgüsü), sarv-i nāz (nâzlı-selvi; bk. Selvinaz maddesi yan-form söz-örgüsü), sarv-i gulrū (gül-yüzlü-selvi), sarv-i kāmrān (mutlu-selvi), sarv-i shamshād (şimşâd-selvi) yan-form söz-yapılarını sevgili-tasvirinin söz-merkezindeki söz-imge şeklinde işler. Klasik Osmanlı saray-edebî söyleminde Bâkî, Nedîm, Şeyh Galib, Fuzûlî gibi büyük divan-şâirleri sarv-yan-form söz-yapılarını sevgili-tasvirinin söz-merkezindeki söz-imgesi şeklinde işler. Selbi yan-formu, klasik halk-Anadolu söz-örgüsünde v/b yan-yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-bağlanır (klasik halk-Anadolu söz-örgüsünde dudak-ünsüzlerinin yan-yumuşak yan-form söz-yapısı; bk. Mehmet/Memet, Halime/Helime, Eyyüp/Eyüp yan-form söz-örgüsü). Klasik Anadolu kırsal-bölge halk-yumuşak-söyleyiş ailelerinde özellikle Konya, Karaman, Aksaray, Niğde bölgelerinde klasik halk-yumuşak-söyleyiş yan-formu söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Selbi özellikle Anadolu kırsal-bölge halk-zarafet ailelerinin sevdiği klasik kız adıdır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Selbî-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Selbî-yârın-onursal-yan-yan-asîlliği, Selbî-yârın-selvi-yan-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları yer aldı.