Sümeyye
Sümeyye, Arapçada 'simgecik, küçük işaret' demektir; İslam'ın ilk şehidi sayılan, Hz. Ammar'ın annesi Hz. Sümeyye'nin adıdır. 2011 yılında 16. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 122. sırada yer alıyor.
Deneyin
Sümeyye İsminin Anlamı ve Kökeni
Sümeyye, Arapça kökenli bir kız adıdır ve 'küçük işaret, simgecik' anlamına gelir; Arapçada küçültme biçimi sevgi ve yakınlık da bildirir. Halk arasında 'yüce, yüksek' anlamıyla da bilinir. Adı sevdiren, İslam'ın ilk şehidi sayılan Hz. Sümeyye bint Hayyat'tır: Hz. Ammar bin Yasir'in annesi olan Sümeyye, Hicret'ten önce, yaklaşık 615 yılında Mekke'de imanından dönmediği için Ebu Cehil tarafından öldürüldü. TÜİK kayıtlarında Sümeyye ismine ilk olarak 1952 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2011 yılında 16. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 122. sırayla listelenmektedir.
Sümeyye, Arapçada bir sözcüğün küçültülmüş dişil biçimidir; küçültme burada sevgi ve yakınlık da bildirir. Sözlükler adı 'simgecik, küçük işaret' diye açıklar: bir nişanın, bir alametin küçüğü. Halk arasında yaygın olan ikinci yorum ise adı 'yükselmek, yüce olmak' bildiren köke bağlar; sema (gökyüzü) ve sümüv (yücelik) sözcükleri bu köktendir ve ad bu okumayla 'yüce, üstün' diye anlaşılır. Adı taşıyan en bilinen kişi Hz. Sümeyye'dir: İslam'ın ilk şehidi, Hz. Ammar'ın annesi. Ad bugün İslam dünyasının pek çok yerinde yaşar; İran'da Somayyeh, Bosna'da Sumeja biçiminde söylenir. Türkiye'de 1980'lerde yükselmeye başladı ve 1990'ların başında ilk elliye girdi. Sümeyra ve Esma başka köklerden gelse de ses yakınlığıyla çoğu zaman aynı ad ailesinde anılır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Sümeyye İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Sümeyye, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Sümeyye isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
Cesaret
Riski gören ama yine de ilk adımı atan, kalabalığa karşı da olsa fikrini söyleyen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik cesaret. Ataklık değil, sorumluluk almak.
Huzur
Gürültünün ortasında kendi sesini alçak tutabilen bir karakter. Sakinlik burada duyarsızlık değil, dengeyi koruyabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Sümeyye, 1952'den beri TÜİK kayıtlarında görünür ama uzun yıllar 400-500 sıralarında seyrek kaldı. 1980'lerde hızla yükselmeye başladı, 1992'de ilk elliye girdi ve 1996'da 23. sıraya çıktı. 2000'ler boyunca ilk elli içinde kaldı ve 2011'de 16. sırayla zirvesine ulaştı. O yıldan sonra yavaş yavaş geriledi; 2025'te 122. sıradadır. Yükselişi, dindar ailelerin erken İslam dönemi kadın adlarına yöneldiği yıllarla örtüşür.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Sümeyye en çok Bitlis'te öne çıkıyor — Türkiye ortalamasına göre 2,5 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 850 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Sümeyye adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Sümeyye adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Hz. Sümeyye, İslam tarihinin ilk şehit kadını olarak Türk-İslam vaaz ve sohbet geleneğinde iman uğruna fedakârlık'ın merkez kadın figürüdür. Hz. Aişe, Hz. Hatice, Hz. Fatıma ve Hz. Asiye gibi en üst düzey kadın figürlerinden biri sayılmasa da, imanın bedeli olarak hayatını veren özel kategorideki üstünlüğü tartışmasızdır. Türk-İslam ailelerinin son 30 yılda öne çıkardığı erken İslam kadın adlarının (Sümeyye, Asiye, Esma, Ümmü Gülsüm) önde gelenidir; özellikle dindar şehirli orta tabakanın tercihidir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Sümeyye bint Hayyât
öl. yaklaşık 615, Mekkeİslam'ın ilk şehidi sayılan kadın. Ebû Huzeyfe'nin câriyesiydi; kardeşini aramak için Yemen'den Mekke'ye gelip Ebû Huzeyfe'nin himayesine giren hür bir adam olan Yâsir b. Âmir ile evlendirildi. Oğulları arasında büyük sahabi Hz. Ammâr b. Yâsir vardır. Aile Müslüman olunca ağır işkence gördü; Sümeyye, imanından dönmediği için Ebû Cehil tarafından mızrakla öldürüldü. Hz. Peygamber'in "Sabredin ey Yâsir ailesi, size vaad edilen cennettir" sözü bu aileye söylenmiştir.
Edebiyatta ve Folklorda
Siyer-i Nebi / Sahabe biyografi külliyatları (İbn İshak, İbn Sa'd)
Hz. Sümeyye'nin şehadeti, klasik Arap-İslam siret sahabe biyografilerinin merkez sahnelerinden biridir. Erken Mekke döneminin işkenceye dayanmış müminleri arasında ailenin (Yasir, Sümeyye, Ammar) hikâyesi sıkça anlatılır.
İkizler İçin
Sümeyye İçin İkiz Kardeş İsimleri
Tüm ikiz isimleri →- İslami İkiz Adları
Sümeyye & Nesibe
İlk şehit ve Uhud'un savunucusu; cesaretin iki adı.
İslami İkiz Adları →
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Sümeyye bint Hayyât
İslam'ın ilk şehit kadını (öl. yaklaşık 615, Mekke). Hz. Ammar bin Yâsir'in annesi; Müslümanlığını ilan ettiği için Mekkeli müşrik Ebu Cehil tarafından mızrakla şehit edildi. Şehid-i evvel (ilk şehit) olarak anılır.
Varyantlar
Sümeyye İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Sümeyye isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaSumayya
- FarsçaSomayyeh
- UrducaSumayya / Sumayyah
- Boşnakça / ArnavutçaSumeja