Veysel
Veysel İsminin Anlamı ve Kökeni
Veysel, Arapça Üveys sözcüğünün halk söyleyişi varyantıdır; küçük kurt, kurtçuk anlamına gelen sevgi-okşama biçimidir. Tarihte adın taşıyıcısı Üveys el-Kareni'dir (öl. 657). Yemen'in Karen bölgesinde yaşadığı ve Hz. Peygamber'i hiç görmeden ona iman ettiği rivayet edilen sahabedir. Türkiye'de Aşık Veysel Şatıroğlu (1894-1973) klasik Türk halk-aşık geleneğinin son büyük seslerindendir; Kara Toprak gibi türküleriyle Cumhuriyet dönemi Türk müziğinin kurucu figürlerinden biridir.
Klasik İslam sahabe-tarihinde Üveys el-Kareni (öl. 657), Yemen'in Karen bölgesinde yaşadığı rivayet edilen mistik sahabedir. Hz. Peygamber'i hiç görmeden ona iman ettiği ve klasik tasavvuf düşüncesinde Üveysilik (mürşitsiz manevi olgunluk) kavramının kaynak figürü olduğu için onursal yer tutar.
Popülerlik
Veysel, klasik İslami bir erkek adı olarak Üveys el-Kareni manevi mirası ve Aşık Veysel Şatıroğlu'nun (1894-1973) Türk halk-müzik mirasıyla pekişmiş kuvvetli kültürel saygınlık taşır.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Üveys el-Kareni (öl. 657), klasik İslami sahabe-i kiram geleneğinin tasavvuf-temalı merkez figürlerindendir. Yemen'in Karen bölgesinde annesine bakmak için Hz. Peygamber'i göremeden Medine'ye gelemeyen ve Hz. Peygamber'in "Yemen'den hak bir esinti gelir; Karen halkından Üveys diye bir adam vardır" hadisiyle anılan figürdür. Klasik tasavvuf düşüncesinde Üveysilik (mürşitsiz manevi olgunluk) kavramı bu sahabe-figüründen ad alır; klasik İslami tasavvuf yollarından Üveysilik tarikatı manevi mirası bu kavramın gelişimidir.
Tarihi Figürler
Aşık Veysel Şatıroğlu
1894-1973, Sivas/ŞarkışlaTürk halk ozanı; Türk ozan geleneğinin 20. yüzyıl en tanınan figürüdür. Sivas-Şarkışla'nın Sivrialan köyünde doğdu; 7 yaşında çiçek hastalığından iki gözünü kaybetti. Bağlamayı kendi kendine öğrendi; Türk halk şiir geleneğinin Ahmed Kutsi Tecer tarafından 1931'de Sivas Halk Şairleri Bayramı vesilesiyle keşfedildi. Kara Toprak (1937), Beni Hor Görme Gardaşım, Uzun İnce Bir Yoldayım, Dostlar Beni Hatırlasın gibi şiirleri Türk kolektif bellek şiirlerinin kurucu metinleri arasındadır. Uzun İnce Bir Yoldayım Türk halk tasavvuf geleneğinin modern bellekteki simge şiiri oldu. 1965'te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Anıtsal Şair unvanıyla taltif edildi.
Hz. Üveys al-Karani
c. 594-657, Yemen/Irakİslami tabiin (sahabi olmayan peygamber görmüş) kuşağının en saygın figürlerinden biridir. Yemenli çoban; Hz. Peygamber ile tanışma fırsatı bulmadan, annesine yaptığı hizmete bağlı kalarak Yemen'de kaldı. Hz. Peygamber bir hadisinde "Tabiinin en hayırlısı Yemen'den gelecek bir kimsedir, adı Üveys'tir" buyurdu (Sahih-i Müslim). İslami tasavvuf geleneği Üveys-i Karani figürünü görmeden iman eden manevi bağlılığın simge örneği olarak işler; Üveysi tasavvuf yolu (fiziki üstad olmadan Hz. Peygamber'den manevi feyz alma yolu) onun adına izafe edilir. Hz. Ali ile birlikte Sıffin Savaşı'nda (657) öldüğü rivayet edilir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Uways
- FarsçaVeys
- UrducaUwais
- Endonezya/MalayUwais
- KurmancîWeysel
Veysel İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Veysel isminin en çok kullanıldığı iller.