Yakup

Yakup, İbranice Yaʿaqov (יַעֲקֹב) adının Arapça Yaʿqūb (يعقوب) aracılığıyla Türkçeleşmiş biçimidir ve etimolojik olarak "ökçeden tutan, izleyen" anlamını taşır — ikizler doğumunda kardeşi Esav'ın topuğundan tutarak doğan Hz. Yakup'un doğum-anı anlatısına dayanır. Hz. İshak'ın oğlu ve Hz. Yusuf'un babası olan İsrail Peygamber (İsrāʾīl — Yakup'un ikinci adı) olarak İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik'in ortak ata-figürlerinden biridir. 175 yılı aşkın TÜİK kayıtlı kullanıma sahip klasik İslami erkek isimlerindendir.

İbranice Yaʿaqov (יַעֲקֹב), ʿ-q-b (izlemek, takip etmek; topuktan tutmak) kökünden türer ve "ökçesinden tutan, izleyen" anlamını taşır. Kelimenin kitabî kökeni Eski Ahit'in Tekvin (Yaratılış) 25:26 pasajında açıklanır: Hz. İshak ile eşi Rebeka'nın ikiz oğlu doğarken, ikinci doğan bebek ilk doğanın (Esav) ökçesinden tutarak dünyaya geldi — bu doğum-sahnesi ikinci bebeğe Yaʿaqov (Ökçetutan) adının verilmesinin açıklamasıdır. Sonraki anlatıda (Tekvin 32:28-29) Hz. Yakup'a Allah tarafından İsrāʾīl (Tanrı ile güreşen, Tanrı-güçlü) adı verilir — İsrail kavminin adı buradan gelir. Arapçaya Yaʿqūb (يعقوب) olarak geçen ad, aynı kök ʿ-q-b anlam alanını korur (aynı kökten Arapça taʿaqqub — izleme, takip; ʿuqba — sonuç, nihai akıbet). Türkçe bazı halk etimolojilerinde Yaʿqūbun erkek keklik anlamı verilmesi muhtemelen sesçe yakınlıktan kaynaklanan bir halk etimolojisidir — asıl kitabî anlam topuktan tutan, izleyendir.