Afet
Anlam ve Köken
Afet, güzelliği ve çekiciliğiyle insanı büyüleyen, adeta aklını başından alan kadın anlamına gelir. Arapça kökenli bu sözcük, Türk şiirinde ve edebiyatında sevgilinin tarif edilemez güzelliğini betimlemek için sıkça kullanılmıştır.
Arapça āfat (آفة) — "güzelliği-ile-insanı-şaşkına-çeviren, aklını-başından-alan-kadın; felâket, büyük-bela, istila-eden" anlamlarının ikiz-ifadesi. ʾ-f-f kökünden türer; orijinal Arapça-anlamı felâket, istila (tabiat-afeti anlamı) olmakla-birlikte metaforik-kullanımda "aklı-alıp-götürecek-kadar-etkileyici-güzel-kadın" anlamı 9-10. yüzyıl Abbasî-Fars-divan-şiirinde yerleşti. Fars-divan-estetiğinin temel-kadın-güzellik-metaforlarından biri — āfat-i zamān (zamanın-afeti = çağının-en-güzel-kadını), afet-i-câne (cana-afet = can-alan-güzel) gibi tamlamalar Hâfız-Şîrâzî, Nedîm ve Fuzulî (BN'de Tier-A enriched) divanlarında sıklıkla geçer. Türkçeye Osmanlı-Fars divan-kültürüyle yerleşti; 1861'de #90 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Afet, 1861'de #90 ile zirvesine ulaşan Tanzimat-öncesi Arap-Fars divan-estetik kadın-ad havuzunun temsilcilerinden biri. Afet İnan'ın 20. yüzyıl Türk-tarih-bilimine-katkısı ismin akademik-entelektüel prestij-zeminini oluşturdu. 2020'lerde sabit trendde klasik-Fars divan-estetik kadın-isimlerinin kalıcı-popülaritesini sürdürüyor.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Afet İnan
1908-1985, Selanik-AnkaraTürk tarihçi, sosyolog ve eğitimci; Atatürk'ün manevi-kızlarından biri olarak Cumhuriyet-dönemi Türk-kadın akademisyenliğinin kurucu-figürlerinden. Selanik-doğumlu-Türk-ailesinin kızı olarak 1925'te Atatürk tarafından himaye-altına alınıp Türk-Tarih-Tezi'nin en-etkili-akademisyenlerinden biri olarak-yetişti. İsviçre'de doktora-yaptı; Türkiye'nin-ilk-kadın-tarihçi-doktoralılarından biri oldu. Türk Tarih Kurumu kurucu-üyelerinden biri olarak Türk-Tarih-Tezi'nin-formülasyonunda-aktif rol aldı — Türk-Kadınının Sosyal Hakları (1975), Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler (1959) gibi eserler bıraktı. Afet-adını Atatürk'ün-kendisi verdi; afet-i-zamân klasik-divan-övgüsünün modern-kadın-akademisyen kimliğine dönüştürülüşünün simge-örneği oldu.
Modern Kültürde
Afet (Türk televizyon dizisi)
Dizi · 20112011-2012 arası ATV'de-yayınlanan Türk televizyon-dizisi; Hatice Aslan ve Engin Akyürek'in-başrollerinde-yer-aldığı dram-dizisi Türk-dizi-sektörünün 2010'ların-başındaki uluslararası-ihracat-dalgasının parçasıydı.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Āfat (آفة)
- FarsçaÂfat (آفت)
- UrducaAfat (آفت)
- Azerbaycan TürkçesiAfət
Ünlü İsimdaşlar
Afet İnan
Tarihçi ve AkademisyenAtatürk'ün manevi kızı olan Afet İnan, Türk tarih yazımına önemli katkılarda bulunmuş bir tarihçi ve antropologdur.