Afet ismi “Güzelliği ile insanı şaşkına çeviren, aklını başından alan kadın” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2021: #460).
Deneyin
Afet İsminin Anlamı ve Kökeni
Afet, Arapça afat sözcüğünden gelen bir kız adıdır; sözcüğün asıl anlamı 'felaket, büyük bela'dır. Divan şiiri onu sevgili için kullanmış ve "güzelliği ve çekiciliğiyle insanı büyüleyen, adeta aklını başından alan kadın" anlamıyla yeniden anlamlandırmıştır; afet-i zaman (çağının en güzel kadını) tabiri bu kullanımdan gelir. Ad, Atatürk'ün manevi kızı tarihçi Afet İnan ile de tanınır. TÜİK kayıtlarında Afet ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1861 yılında 90. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2021 yılı verilerinde 460. sırayla listelenmektedir.
Arapça afat, asıl anlamı felaket, istila, büyük bela (tabiat afeti anlamı) olan bir sözcüktür. Türkçede de bugün en çok bu anlamla, deprem ya da sel gibi doğal afetler için kullanılır. Mecaz anlamı, yani 'güzelliğiyle aklını başından alan kadın', Türkçe sözlüklerde de yer alır; bu anlam divan şiirinde sevgilinin tasvirinde temel kavramlardan biri oldu. Türkçeye Osmanlı divan edebiyatı yoluyla geçmiş klasik bir kadın adıdır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Afet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Afet isminde öne çıkan iki özellik:
Zarafet
İsmin ilk akla getirdiği şey zarafet — sessiz ama fark edilen, güzelliği gösterişte değil oranda arayan bir tavır.
Hayal Gücü
Bu isim yaratıcılıkla anılır: fikri olan, o fikri bir şeye dönüştüren, kalıplara sığmayan bir tavır. Özgünlük burada farklı olmak için farklı olmak değildir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Afet, 1854'ten itibaren TÜİK kayıtlarında görülen klasik bir kadın adıdır. 1850'ler ve 1860'larda çoğunlukla 90 ile 120. sıralar arasında görülen ad, 1861'de 90. sırayla zirvesine ulaştı. 19. yüzyılın sonundan itibaren yavaş yavaş geriledi: 1900'de 223., 1930'da 318., 1960'ta 428. sıradaydı; 1975'ten 2018'e dek 500 ile 555. sıralar arasında seyrek verilen bir ad olarak kaldı. Atatürk'ün manevi kızı, sosyolog ve tarihçi Afet İnan (1908-1985) — Türk Tarih Kurumu'nun kurucularından — adın 20. yüzyıl Türk kültür hayatındaki tanınmış taşıyıcısıdır. Son kaydında, 2021'de 460. sıradaydı.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 34.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Afet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Afet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Klasik Arap-İslami söyleyişte el-afa (felaket, büyük olay) olumsuz anlam katmanı taşımakla birlikte, Osmanlı söyleyişinde afet sözcüğü estetik etkileyicilik (etkileyici güzel) anlamına evrilmiştir. Klasik divan şiir geleneğinde afet-i devran (zamanın etkileyici güzeli) tabiri sevgilinin etkileyiciliğinin temel kavramdır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Afet İnan
1908-1985, Selanik / AnkaraCumhuriyet'in ilk kuşak kadın tarihçilerinden; Atatürk'ün manevi kızı olarak tanınır. 1925'te İzmir'de öğretmenlik yaparken Atatürk'le tanıştı ve onun yönlendirmesiyle tarihe yöneldi. 1930'da Türk Tarih Kurumu'nun kurucu üyeleri arasında yer aldı, uzun yıllar kurumun başkan vekilliğini yürüttü. 1939'da Cenevre Üniversitesi'nde antropolog Eugène Pittard'ın yanında doktorasını tamamladı. Türk Tarihinin Ana Hatları ve Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler onun kitaplarıdır.
Ünlü İsimdaşlar
Afet İnan
Atatürk'ün manevi kızı olan Afet İnan, Türk tarih yazımına önemli katkılarda bulunmuş bir tarihçi ve antropologdur.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaAfat
- FarsçaÂfat
- UrducaAfat
- Azerbaycan TürkçesiAfət