Bedran
Anlam ve Köken
Bedran, Arapça Badrān (بدران) — Badr ("dolunay, klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurunun yan-form söz-yapısının söz-imgesi Badrān — dolunay-yan-yapı, Bedir-yan-yapı, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir (bk. Bedir maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Aynı kök-ailesinden al-Badr (dolunay), Badr al-Dīn (compound theofor; bk. Bedrettin maddesi yan-form söz-örgüsü), Badrīyya (yan-form söz-yapısı), Badīr (yan-form söz-yapısı), Badrān (yan-form söz-yapısı), Bedr-i Ka'be, Bedr-i Münîr yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam Âl-i 'Imrân Sûresi 3:123'te söz-merkezindedir — Wa-laqad naṣarakumu'llāhu bi-Badrin wa-antum adhillah ("Andolsun ki, sizler güçsüz iken Allah size Bedir'de yardım etmişti"). *Tarihsel-Bedir-Savaşı yan-bağlamı klasik halk-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezindeki Bedir-Savaşı (17 Ramazan 2 Hicrî, 13 Mart 624)**: Bedir-Savaşı klasik halk-İslam-tarihinin söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır (Hz. Peygamber'in 313 sahabi-ile Mekkeli müşriklerin 1000-kişilik ordusunu yendiği söz-merkezi savaş söz-imgesi yan-bağlanır; Yawm al-Furqān* — Hak ile Bâtılın-Ayrıldığı-Gün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; klasik halk-Enfâl Sûresi 8 söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır). 100 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #417 sıradadır.
Arapça Badrān (بدران), Badr ("dolunay; klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde b-d-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Badr — dolunay, Badr al-Dīn — compound theofor, Badrīyya — yan-form söz-yapısı, Badīr — yan-form söz-yapısı, Badrān — yan-form söz-yapısı, Bedr-i Ka'be, Bedr-i Münîr yan-örgüsü; bk. Bedir, Bedrettin maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") söz-unsurunun yan-form söz-yapısının söz-imgesi Badrān — dolunay-yan-yapı, Bedir-yan-yapı, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Kur'ânî yan-bağlam Âl-i 'Imrân Sûresi 3:123'te söz-merkezindedir — Wa-laqad naṣarakumu'llāhu bi-Badrin wa-antum adhillatun fa-ttaqu'llāha la'allakum tashkurūn ("Andolsun ki, sizler güçsüz iken Allah size Bedir'de yardım etmişti. O halde, Allah'a karşı gelmekten sakının ki şükretmiş olasınız") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. *Tarihsel-Bedir-Savaşı yan-bağlamı klasik halk-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezindeki Bedir-Savaşı (17 Ramazan 2 Hicrî, 13 Mart 624)**: Bedir-Savaşı klasik halk-İslam-tarihinin söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır (Hz. Peygamber'in 313 sahabi-ile Mekkeli müşriklerin 1000-kişilik ordusunu yendiği söz-merkezi savaş söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Sîret söz-örgüsünde Aṣḥāb Badr — Bedir-yârânı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; Yawm al-Furqān — Hak ile Bâtılın-Ayrıldığı-Gün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; klasik halk-Enfâl Sûresi 8 söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır — Enfâl 8:5 Ka-mā akhrajaka rabbuka min baytika bi-l-ḥaqq, Enfâl 8:9 Idh tastaghīthūna rabbakum fa-stajāba lakum — "Hani Rabbinizden yardım istiyordunuz, O da size icabet etmişti", Enfâl 8:17 Wa-mā ramayta idh ramayta wa-lākinna'llāha ramā — "Attığında sen atmadın, fakat Allah attı" söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Bedir-Savaşı — klasik halk-İslam-tarihinin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (Hz. Cafer-i Tayyar, Hz. 'Alī, Hz. Hamza, Hz. Ḥubāb ibn al-Mundhir söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; klasik halk-Quraysh-ileri-gelenleri Abū Jahl, Umayya ibn Khalaf, 'Utba ibn Rabī'a söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır — Bedir-yan-bağlamlı yenilenler söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Badrān / Bedrân / Bedran* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.
Popülerlik
Bedran, 1925'ten itibaren TÜİK kayıtlarında Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı şeklinde görünür. 100 yıllık derin TÜİK tarihiyle (1925-2025) yükseliş trendinde 2025'te #417 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
Bedran söz-yapısı klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde Âl-i 'Imrân Sûresi 3:123'te söz-merkezindedir ("Allah size Bedir'de yardım etmişti"); klasik halk-Sîret söz-örgüsünde Bedir-Savaşı (17 Ramazan 2 Hicrî, 13 Mart 624) söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır. Enfâl Sûresi 8'in tümü Bedir-Savaşı söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır (8:9 Idh tastaghīthūna rabbakum, 8:17 Wa-mā ramayta idh ramayta wa-lākinna'llāha ramā söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır). Yawm al-Furqān — Hak ile Bâtılın-Ayrıldığı-Gün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır.
Kur'an-ı Kerim'de: Âl-i 'Imrân Suresi, 123. Ayet
Andolsun ki, sizler güçsüz iken Allah size Bedir'de yardım etmişti. O halde, Allah'a karşı gelmekten sakının ki şükretmiş olasınız.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaBadrān (بدران)
- FarsçaBadrān
- Türkçe (yan-formlar)Bedran / Bedrân