İzzeddin

İzzeddin, Arapça compound theofor 'Izz al-Dīn (عز الدين) — 'izz ("izzet, üstünlük") ve al-Dīn ("din, İslam") söz-unsurlarının terkibinden dinin-izzeti, dinin-üstünlüğü, klasik halk-Selçuklu-Memlûk-Osmanlı söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir (bk. İzzettin, İzettin maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). İzzeddin — İzzettin / İzettin yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden al-'Azīz (Allah'ın al-'Azīz esmâsı; klasik halk-Bakara 2:209, Âl-i 'Imrân 3:6, Sâd 38:66 al-'Azīzu al-Ghaffār söz-merkezi yan-bağlamı; bk. Gaffar maddesi yan-form söz-örgüsü), al-'izzah (izzet), Aziz (yan-form söz-yapısı), Aziziye, Abdülaziz, Mu'izz al-Dīn, al-Mu'izz (Allah'ın al-Mu'izz esmâsı) yan-örgüsü oluşur. *Tarihsel-Selçuklu-Memlûk yan-bağlamı klasik halk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki 'Izz al-Dīn unvanı: II. 'Izz al-Dīn Keykâvus (1235-1280; Anadolu Selçuklu Sultanı 1246-1262; bk. İzettin maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada), 'Izz al-Dīn Aybak (öl. 1257; Memlûk-Mısır Sultanı 1250-1257; Memlûk-Hânedânı kurucusu), 'Izz al-Dīn ibn 'Abd al-Salām (1181-1262; Sulṭān al-'Ulamā'* klasik halk-Şâfiî-mezhep söz-merkezi pîri). 109 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #424 sıradadır.

Arapça compound theofor 'Izz al-Dīn (عز الدين), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır (bk. İzzettin, İzettin maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada): 'izz ("izzet, üstünlük; klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde 'a-z-z kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-'Azīz — Allah'ın al-'Azīz esmâsı; klasik halk-Bakara 2:209, Âl-i 'Imrân 3:6, Sâd 38:66 söz-merkezi yan-bağlamı, al-'izzah — izzet, Aziz, Aziziye, Abdülaziz, Mu'izz al-Dīn, al-Mu'izz — Allah'ın al-Mu'izz esmâsı yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Gaffar, Aziz, Abdulaziz maddeleri yan-form söz-örgüsü") ve al-Dīn ("din, İslam; klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Salāḥ al-Dīn, Sayf al-Dīn, Najm al-Dīn, Shams al-Dīn, Nūr al-Dīn, Ḥusām al-Dīn, Niẓām al-Dīn, Tāj al-Dīn, Bahā' al-Dīn, Jamāl al-Dīn, Muḥyī al-Dīn, 'Alā' al-Dīn, Fakhr al-Dīn yan-örgüsü; bk. Salahattin, Salahaddin, Seyfeddin, Necmettin, Şemsettin, Hayrettin, Aladdin, Alaeddin, Bahattin, Fahreddin, Muhittin maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. İzzeddin — İzzettin / İzettin yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. Tarihsel-Selçuklu-Memlûk yan-bağlamı: II. 'Izz al-Dīn Keykâvus (1235-1280; Anadolu Selçuklu Sultanı 1246-1262 saltanat-yan-bağlamı; klasik halk-Anadolu Selçuklu söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), 'Izz al-Dīn Aybak (öl. 1257; Memlûk-Mısır Sultanı 1250-1257; Memlûk-Hânedânı kurucusu yan-bağlanır), 'Izz al-Dīn ibn 'Abd al-Salām (1181-1262; Sulṭān al-'Ulamā' — Âlimlerin-Sultanı klasik halk-Şâfiî-mezhep söz-merkezi pîri yan-bağlanır), 'Izz al-Dīn al-Athīr (1160-1233; Câmi' al-Uṣūl, klasik halk-İslâmî-tarih al-Kāmil fī al-Tārīkh söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır) klasik halk-Selçuklu-Memlûk-Osmanlı söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamlı söz-imgeleri yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle 'Izz al-Dīn / İzzeddin / İzzettin / İzettin yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.