Besna

Besna, Pers bes-nā yan-form söz-yapısının söz-yansıması; bes ("yeterli, kâfi; klasik Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; bes-i kifâyet — yeter-kifâyet yan-form söz-yapısı") + -nā yan-form söz-yapısı yan-yorumla yan-bağlanır — kâfi-zarafet, yeter-zarif kız anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden Pers bes ("yeterli, kâfi; klasik Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı"), bes-yâr (yeter-yâr), bes-kâr (yeter-kâr), bes-ten (yeter-bedenli yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Klasik Pers divan-şiir-jargonunda bes-yâr (yeter-yâr), bes-kifâyet (yeter-kifâyet), bes-cân (yeter-can) yan-form söz-yapıları klasik divan-edebî söz-örgüsünün söz-imgeleridir. Klasik halk-türkçesinin Anadolu kırsal-bölge halk-zarafet söz-örgüsünün söz-imgesi; klasik halk-türkü-edebî söyleminde yan-bağlanır. 130 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #398 sıradadır.

Pers-Türk yan-form söz-yapısı Besna; bes-nā yan-form söz-yapısının söz-yansıması; iki-yan-yorumlu söz-örgüsünden yan-bağlanır: (1) bes ("yeterli, kâfi; klasik Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; bes-i kifâyet — yeter-kifâyet yan-form söz-yapısı; klasik halk-türkçesinde bes — yeterli yan-form söz-yapısı yan-bağlanır") + -nā yan-form söz-yapısı yan-yorumla yan-bağlanır — kâfi-zarafet, yeter-zarif kız; (2) klasik halk-türkçesinin yan-yumuşak-söyleyiş yan-form söz-yapısının söz-yansıması — bazı yan-yorumlu söz-yapısında bes-y-na yan-form söz-yapısı (Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-form söz-yapısının söz-yansıması) yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden Pers bes ("yeterli, kâfi; klasik Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik halk-Pers söz-yapısının söz-imgesi"), bes-yâr ("yeter-yâr; klasik Pers divan-şiir-jargonunun söz-yapısı"), bes-kâr ("yeter-kâr; klasik Pers söz-örgüsü yan-form"), bes-ten ("yeter-bedenli yan-form söz-yapısı; bes-ten — modern Pers söz-yapısı yan-bağlamlı söz-yapısı"), bes-yârî (yeter-yârlık), bes-kifâyet (yeter-kifâyet), bes-cân ("yeter-can; klasik Pers divan-şiir-jargonunun söz-yapısı") yan-örgüsü oluşur. Klasik Pers divan-şiir-jargonunda bes-yâr ("yeter-yâr; klasik divan-şiir söz-örgüsünün söz-yapısı"), bes-kifâyet ("yeter-kifâyet; bes mā kifāyet yan-form söz-yapısı"), bes-cân ("yeter-can; klasik divan-şiir söz-örgüsünün söz-yapısı") yan-form söz-yapıları klasik divan-edebî söz-örgüsünün söz-imgeleridir. Klasik halk-türkçesinin Anadolu kırsal-bölge halk-zarafet söz-örgüsünün söz-imgesi; klasik halk-türkü-edebî söyleminde yan-bağlanır. Besna özellikle dindar-eğitimli Anadolu Türk-İslam-Pers ailelerin sevdiği zarif klasik kız-adı oldu. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Besna-zarafet, Besna-yârın-zarafeti, Besna-yârın-yumuşak-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları zarafet söz-örgüsünün söz-imgeleridir. Klasik halk-aşıklarının türkülerinde Besna-Hatun, Besna-yârın-onursal-zarafeti yan-formlarında yer aldı.