Belma
Anlam ve Köken
Belma, Pers/Bosna-Türkçü Belma — yan-yorumlu söz-örgüsü; TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu yumuşak, sakin, telaşsız kimse manasında nitelendirir. Boşnakça halk-türkçesinde Belma yumuşak-söyleyiş kız-adı şeklinde yerleşmiştir; muhtemelen Slav-Boşnakça bel- ("beyaz, ak; saf-temiz") kök-yan-yorumla yan-bağlantılı. Türk halk-türkçesinde özellikle 1960-1990 arası popüler-televizyon-dizilerinin (özellikle 1971'de yayınlanan Sezer Sezin'in canlandırdığı Belma karakteri) etkisiyle yaygınlık kazandı. Klasik dindar-eğitimli ve laik-Türkçü ailelerin sevdiği zarif modern kız-adıdır; 98 yıllık TÜİK derinliğiyle 2024'te #423 sıradadır.
Türkçe-Boşnakça Belma, klasik Boşnakça-Slav söz-dağarcığından geçmiş yan-yorumlu söz-örgüsünün parçasıdır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu yumuşak, sakin, telaşsız kimse manasında nitelendirir; bu okuma klasik halk-türkçesindeki bel- ("beyaz, ak; saf-temiz") kök-yan-yorumlu söz-örgüsünden gelir. Boşnakça-Slav söz-dağarcığında bel / bjel ("beyaz; saf-temiz"; Beograd — Belgrad — "beyaz-şehir") kök-aile-yan-yorumla yan-bağlantılı; -ma eki Slav-Boşnakça yumuşak-yan-form ekidir (Belma, Sanja, Tanja yan-örgüsü). Klasik Boşnakça halk-türkçesinde Belma yumuşak-söyleyiş kız-adı şeklinde yerleşmiştir; 1878-1992 arası Osmanlı-sonrası Bosna-Hersek bölgesinin Türk-İslam ailelerinin kız-adlandırma kategorisinde sıkça yer aldı. Türkiye'ye Osmanlı-Bosna karma-edebî-göç söz-örgüsünden geçti; özellikle 1960-1990 arası popüler-televizyon-dizilerinin etkisiyle yaygınlık kazandı. 1971'de yayınlanan Sezer Sezin'in canlandırdığı Belma karakteri klasik Türk popüler-kültürünün sevimli-yumuşak-kız tasvirinin söz-imgesi şeklinde yer aldı. Bu ad ayrıca Belmâ yan-yorumla Pers söz-dağarcığında bal-mā yan-formu ("yüksek-ben") yan-okumayla da yan-bağlantılıdır; ancak ana-yorum Boşnakça-Slav bel- (beyaz-saf) kök-aile-yan-yorumudur. Klasik dindar-eğitimli ve laik-Türkçü ailelerin sevdiği zarif modern kız-adıdır.
Popülerlik
Belma, 1927'den itibaren TÜİK kayıtlarında Türk-Bosna ailelerinin sevdiği yumuşak-söyleyiş kız adı şeklinde görünür. 1960-1990 arası popüler tercihler arasında 100-300 sıralarında yer aldı; 2024'te #423 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Modern Kültürde
Belma (1971 film karakteri)
Türk sineması · 19711971'de yayınlanan klasik Türk filminde Sezer Sezin'in canlandırdığı Belma başkahraman karakteri klasik Türk popüler-kültürünün sevimli-yumuşak-kız tasvirinin söz-imgesi şeklinde yer aldı.
Uluslararası Karşılıkları
- BoşnakçaBelma
- Sırpça/HırvatçaBelma / Bjelma
- AzericeBelma
Ünlü İsimdaşlar
Belma Akçura
Gazeteci / YazarTürk gazeteci ve yazar (1955-); klasik Türk gazete-edebî-eleştirel söyleminin tanınan kalemlerinden biri.