Celal

Celal, Arapça Jalāl (جلال) sözcüğünden gelir ve "büyüklük, yücelik, heybet, görkemli-hüküm-edici güç" anlamını taşır; j-l-l (büyük olmak, yücelik taşımak) kökünden türer. Allah'ın 99 güzel isminden biri olan Dhu'l-Jalāl (Celal Sahibi) aynı kökten gelir. İslami tasavvuf geleneğinde Allah'ın sıfatları iki-kategori olarak ayrılır: al-jalāl (yücelik-heybet sıfatları) ve al-jamāl (güzellik-lütuf sıfatları) — celal kavramı birinci kategorinin adıdır. Türkçede modern kullanımında ayrıca Cumhurbaşkanı Celal Bayar (1883-1986) figürü siyasi-tarihsel anchor oluşturur.

Arapça Jalāl (جلال), j-l-l (büyük-yüce olmak, heybet sahibi olmak) kökünün soyut-ad biçimidir ve "yücelik, büyüklük, heybet, azamet" anlamını taşır. Aynı kökten Arapça jalīl (yüce, büyük), al-Jalīl (Allah'ın 99 isminden biri — Yüce), tajallī (tecelli — ilahî görünüş), Dhu'l-Jalāl wa'l-Ikrām (Celâl ve Kerem Sahibi — Allah için Kur'an'da kullanılan çifti-sıfat, Rahmân 55:27 ve 55:78) sözcükleri türer. İslami tasavvuf edebiyatında sıfatlar ikili-kategoride ele alınır: al-Jalāl (yücelik-heybet — Allah'ın azamet, gazab, kahredicilik yönleri) ve al-Jamāl (güzellik-lütuf — rahmet, sevgi, bağışlayıcılık yönleri). Bu çift-kutuplu Allah-tasviri Sufi Varoluş-teolojisinin (İbn Arabî'nin Fütuhât-ı Mekkiyye) merkez kavramsal çerçevesidir. Mevlana'nın adı da Celâleddin Rûmî (Din'in Celâli) olup aynı kökten gelir. Türkçede Celal biçiminde Osmanlı döneminden beri yaygın kullanılır.