Celal ismi “Yücelik, ululuk; heybetle anılan büyüklük” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Rahman Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Celal İsminin Anlamı ve Kökeni
Celal, Arapça celal sözcüğünden gelir ve "büyüklük, yücelik, heybet, azamet" anlamına gelir. Kur'an'da Allah için geçen ve Esmaü'l-Hüsna'dan sayılan Zü'l-celali ve'l-ikram (celal ve ikram sahibi) ifadesi aynı sözcükle kurulur. Tasavvufta Allah'ın sıfatları celal (yücelik, heybet, kahır) ve cemal (güzellik, lütuf) diye iki yönde ele alınır; celal kavramı birincisinin adıdır. Ad ayrıca Mevlana Celaleddin'in lakabında ve üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın (1883-1986) adında yaşar. TÜİK kayıtlarında Celal ismine ilk olarak 1856 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1950 yılında 21. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 355. sırayla listelenmektedir.
Celal, Arapçada 'büyük, yüce olmak, heybet sahibi olmak' anlamındaki kökün ad biçimidir ve "yücelik, büyüklük, heybet, azamet" anlamına gelir. Aynı kökten celil (yüce, büyük) ve Allah'ın güzel isimlerinden el-Celil (Yüce) gelir; Kur'an'daki Zü'l-celali ve'l-ikram (celal ve ikram sahibi) ifadesi de bu sözcükle kurulmuştur. Tecelli (ilahi görünüş) ise ses benzerliğine karşın ayrı bir köktendir: 'parlamak, aydınlanmak' kökünden gelir ve cila sözcüğüyle akrabadır. İslami tasavvuf edebiyatında sıfatlar ikili olarak ele alınır: celal (yücelik, heybet) ve cemal (güzellik, lütuf; rahmet, sevgi, bağışlayıcılık yönleri). Bu çift kutuplu anlayış, İbn Arabi'nin Fütuhat-ı Mekkiyye'si başta olmak üzere tasavvuf düşüncesinin merkezî kavramlarındandır. Mevlana'nın lakabı Celaleddin (dinin celali) de aynı sözcükle kurulmuştur. Türkçede Celal biçiminde Osmanlı döneminden beri yaygın kullanılır.
Celal ile İsim Çiftleri
Birlikte sık kullanılan isim çifti önerileri
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Celal İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Celal, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Celal isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Asalet
İsmin ilk akla getirdiği şey asalet — ağırbaşlı, saygı gören, sesini yükseltmeden kendini kabul ettiren bir duruş.
Kararlılık
Bu isim kararlılıkla anılır — bağırarak değil, ısrarla. Zoru gördüğünde vazgeçmeyen, verdiği sözü unutmayan bir karakter. Türk isim geleneğinde böyle adlar sıklıkla bir dilekle verilir: çocuk hayatta sağlam dursun diye.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Celal 1856'da 91. sırayla kayıtlara girdi ve 19. yüzyıl boyunca çoğunlukla 85 ile 150. sıralar arasında verilen bir addı. 1900'lerden sonra istikrarlı biçimde yükseldi: 1911'de 78., 1929'da 58., 1939'da 30. sıradaydı. 1950'de 21. sırayla zirvesine ulaştı ve 1954'e dek 21-22. sıralarda kaldı. 1950'lerin sonundan itibaren uzun bir düşüş başladı: 1970'te 66., 1980'de 117., 1990'da 132., 2000'de 170. sıradaydı. 2000'lerin ilk yarısında 170'ler dolayında dengelendi; 2008'den sonra düşüş yeniden hızlandı ve ad 2025'te 355. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Celal, 81 ilin ilk 30 listesinde yalnızca Tunceli'de görünüyor — orada Türkiye ortalamasına göre 2,5 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 1.200 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Celal adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Celal adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Zü'l-celali ve'l-ikram (Ululuk ve İkram Sahibi) Allah'ın Esmaü'l-Hüsnasından olup Rahman 55:27 ve 55:78'de iki kez zikredilir. Klasik tasavvuf düşüncesinde celal (kahır, azamet tecellisi) ve cemal (lütuf, güzellik tecellisi) Allah'ın iki temel sıfat boyutunu ifade eden ikili oluşturur.
Kur'an-ı Kerim'de: Rahman Suresi, 27. Ayet
Celal ve ikram sahibi Rabbinin zatı ise baki kalacaktır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Celal Bayar
1883-1986, Umurbey / İstanbulTürkiye'nin üçüncü cumhurbaşkanı (1950-1960). Millî Mücadele'ye "Galip Hoca" takma adıyla katıldı; 1932-1937'de İktisat Vekilliği, 1937-1939'da başbakanlık yaptı. 7 Ocak 1946'da Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan ile Demokrat Parti'yi kurdu. 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra Yassıada'da yargılanıp ölüm cezasına çarptırıldı; ceza yaşı gerekçesiyle ömür boyu hapse çevrildi. 1964'te sağlık nedeniyle tahliye edildi, 1966'da affedildi; 1986'da 103 yaşında öldü.
Mevlana Celaleddin-i Rumi
1207-1273, Belh / KonyaKlasik İslam tasavvufunun en büyük şairlerinden. Asıl adı Muhammed'dir; Celâleddin (dinin celâli) lakabıyla tanınır ve Celal adının manevi ağırlığı buradan gelir. 1207'de Belh'te doğdu, ömrünün büyük kısmını Konya'da geçirdi, 1273'te orada öldü. Farsça yazdığı Mesnevî (yaklaşık 25.000 beyit) ve Dîvân-ı Kebîr tasavvuf edebiyatının zirveleri sayılır. Mevlevîliği bir tarikat olarak örgütleyen ise ölümünden sonra oğlu Sultan Veled olmuştur. UNESCO 2007'yi Mevlânâ Yılı ilan etmişti.
Modern Kültürde
Celâl Sahir Erozan
Edebiyat · 1883Türk şair, yayıncı ve siyasetçi (1883-1935). 1909'da kurulan Fecr-i Âtî topluluğunun başkanlığını üstlendi, Beyaz Gölgeler (1909) kitabıyla "aşk ve kadın şairi" olarak anıldı; sonraki yıllarda hece ölçüsüne geçti ve Türk Dil Kurumu'nun kurucuları arasında yer aldı.
Ünlü İsimdaşlar
Celâl Bayar
Türkiye Cumhuriyeti'nin üçüncü Cumhurbaşkanı olarak görev yapmış önemli bir devlet adamıdır.
Celâl Sahir Erozan
Servet-i Fünun ve Fecr-i Âti dönemlerinde eser veren Türk şairdir.
Celâl Şengör
İTÜ'de görev yapan, jeoloji ve tektonik alanında dünyaca tanınan Türk bilim insanıdır.
Celâl Esat Arseven
Türk sanat tarihi ve mimarlık alanında önemli eserler kaleme almış bir sanat tarihçisidir.
Celal İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Celal isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Celal
- FarsçaCelal
- UrducaCelal
- BoşnakçaDželal