Fazıl ismi “Erdemli, faziletli” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #437).
Deneyin
Fazıl İsminin Anlamı ve Kökeni
Fazıl, Arapça fazıl "erdemli, faziletli, üstün ahlaklı" anlamlarına gelen klasik bir erkek adıdır. Klasik İslam ahlak düşüncesinde fazilet (erdem) bilgelik, cesaret, ölçülülük ve adalet erdemlerinin birleşimini ifade eder. Türk şair Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914-2008) — Türk şiirinin en üretken sesleri arasında — bu adı taşıyan 20. yüzyılın en tanınmış adlarındandır. TÜİK kayıtlarında Fazıl ismine ilk olarak 1854 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1854 yılında 108. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 437. sırayla listelenmektedir.
Aynı kök ailesinden el-fazl (fazl, üstünlük, erdem; Allah'ın bahşı), el-fadayil (faziletler — çoğul), el-Mufaddal (üstün tutulan), et-tafdil (üstün tutma) sözcükleri türer. Klasik İslami ahlak düşüncesinde fazilet (erdem), Eflatun'dan gelen dört temel erdem (bilgelik, cesaret, iffet ya da ölçülülük, adalet) etrafında işlenir; buna her erdemi iki aşırılığın ortası sayan Aristoteles görüşü de eklenir: cesaret, korkaklıkla gözü karalık arasındaki orta yoldur.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Fazıl İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Fazıl isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
Aydınlık, bu ismin taşıdığı en sıcak nitelik. Girdiği ortamı canlandıran, umudunu kolay kaybetmeyen, çevresine iyi gelen bir varlık. Türkçede bu nitelik ışıkla anlatılır.
Bilgelik
Bu isim düşünen, tartan, konuşmadan önce anlamaya çalışan bir karakterle anılır. Bilgelik burada çok bilmek değil, ne zaman susulacağını bilmek demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Fazıl, kayıtların başladığı 1854'te 108. sırayla en yüksek noktasındaydı. 19. yüzyılın ikinci yarısında çoğunlukla 110 ile 190. sıralar arasında, sık verilen bir addı. 20. yüzyılın ilk çeyreğinde 170 ile 230. sıralar arasında kaldı. 1920'lerin ortasından itibaren yavaş ama kesintisiz geriledi: 1930'da 269., 1950'de 352., 1970'te 425. sıradaydı. 1980'lerden 2010'ların ortasına dek 445 ile 525. sıralar arasında, seyrek verilen bir ad olarak kaldı ve 2015'te 522. sırayla en alt noktasını gördü. Son yıllarda toparlanıyor: 2020'de 492., 2025'te 437. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 20.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Fazıl adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Fazıl adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-fazl Allah'ın bahşı kavramının Kur'ani temel kavramdır. Bakara 2:64 ve Al-i İmran 3:73-74 başta olmak üzere pek çok ayette geçer; vallahu zu'l-fadli'l-azim (Allah büyük lütuf sahibidir) tabiri Hadid 57:21 ve Cuma 62:4'te yer alır.
Benzer İslami adlar için:
Modern Kültürde
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Edebiyat · 1914Modern Türk şiirinin en üretken kalemlerinden (1914-2008). Çocuk ve Allah (1940) ile tanındı ve altmışı aşkın şiir kitabı yayımladı; 1974'te Struga Şiir Festivali'nin Altın Çelenk ödülünü kazandı.
Fazıl Say
Müzik · 1970Türk piyanist ve besteci (d. 1970). Klasik Batı müziğinde uluslararası bir kariyer kurdu; Nazım oratoryosu (2001) ve İstanbul Senfonisi (2009) gibi eserlerinde Türk müziğinin motiflerini senfonik forma taşıdı.
Ünlü İsimdaşlar
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Modern Türk şiirinin kurucu adlarından (1914-2008); Çocuk ve Allah (1940), Üç Şehitler Destanı (1949) ve Asu (1955) gibi kitaplarıyla tanınır. 1967'de Pittsburgh'daki Uluslararası Şiir Forumu tarafından yaşayan en iyi Türk şairi seçilmiştir.
Fazıl Say
Türk piyanist ve besteci (d. 1970); dünyada tanınan Türk piyanistlerindendir. Anadolu ezgilerini senfonik formla buluşturan Mezopotamya Senfonisi (2011) ve Universe adlı 3. Senfonisi (2012) ile çağdaş Türk müziğinin önemli adları arasındadır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaFadil (فاضل)
- FarsçaFazel
- UrducaFazil
- BoşnakçaFadil