Nazdar

Nazdar, Farsça naz ("naz, eda, zarafet") ve dar ("sahip, taşıyan") sözcüklerinin birleşiminden oluşan bir kız adıdır; "naz sahibi, edalı" anlamına gelir. Dar eki Pers ad türetiminde "-li, -taşıyan" anlamı katar; aynı yapıda Sirdar ("baş sahibi, komutan"), Hekimdar, Devletdar gibi adlar üretilmiştir. Naz sözcüğü, klasik Pers ve Osmanlı divan şiirinin merkez kavramlarından olup sevgilinin estetize edilmiş tavrını anlatır. Aynı kökten Gülnaz, Nazlı, Nazenin, Binnaz, Şehnaz gelir. 1893'te 190. sırayla zirvesine ulaşmıştır; 2025'te 349. sıradadır.

Nazdar, Farsça iki parçadan kuruludur. Naz, klasik Fars ve divan şiirinin merkezî sözcüklerindendir: sevgilinin işveli, kendini ağır satan tavrını anlatır ve âşığın yalvarışı olan niyaz ile birlikte anılır — "naz u niyaz" ikilisi bütün bir aşk anlayışını özetler. Türkçeye nazlı, nazlanmak ve nazenin kelimeleriyle Nazlı, Nazan adları olarak girmiştir. İkinci parça -dâr, Farsçada "tutmak, sahip olmak" fiilinden gelir ve "taşıyan, elinde tutan" anlamı katar; Türkçedeki serdar (baş tutan), alemdar (sancak taşıyan), bayraktar ve defterdar aynı ekle kurulmuştur. Nazdar böylece "nazı olan" demektir; özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygın bir kadın adıdır.