Nurşah

Nurşah, Pers compound: nūr (Arapça — "ışık, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") ve şâh (Pers — "şâh, kral, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden nur-şâhı, ışık-şâhı, klasik halk-Arap-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden Nur (yan-form söz-yapısı; bk. Nur maddesi yan-form söz-örgüsü Nûr 24:35 söz-merkezi yan-bağlamı), Aydanur (yan-form söz-yapısı; bk. Aydanur maddesi yan-form söz-örgüsü), İsminur (yan-form söz-yapısı; bk. İsminur maddesi yan-form söz-örgüsü), Zinnur (yan-form söz-yapısı; bk. Zinnur, Zennur maddeleri yan-form söz-örgüsü), Şah (yan-form söz-yapısı), Şehzade, Şehnâz (yan-form söz-yapısı; bk. Sehernaz, Sehrinaz, Perinaz, Hurinaz maddeleri yan-form söz-örgüsü), Şahbaz, Şahin, Şahan (yan-form söz-yapısı; bk. Şahan maddesi yan-form söz-örgüsü) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde al-Nūr (Nûr 24:35 Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ söz-merkezi yan-bağlamı) söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-örgüsünde al-Nūr — Allah'ın al-Nūr esmâsı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. 56 yıllık TÜİK tarihiyle 2024'te #421 sıradadır.

Pers-Arap compound Nurşah (نورشاه), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: nūr (Arapça — "ışık; klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde n-w-r kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Nūr — Allah'ın al-Nūr esmâsı; klasik halk-Nûr 24:35 söz-merkezi yan-bağlamı, al-anwār — ışıklar, al-munawwar — ışıklı, Anvar, Münire, Nūrullāh, Nuray, Nurcan, Nurgül, Nurhayat, Aydanur, Semanur, Fatmanur, İsminur, Zinnur, Zennur yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Nur, İsminur, Aydanur, Zinnur, Zennur maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve şâh (Pers — "şâh, kral; klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Şehname, Şehzade, Şehbaz, Şehnâz, Şehinşâh, Şahin, Şahan, Padişah, Dilşa yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Şahan, Dilsa maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Nūr+Şâh = "nur-şâhı, ışık-şâhı, klasik halk-Arap-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı". Klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde al-Nūr (Nûr Sûresi 24:35 Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ mathalu nūrihi ka-mishkātin fīhā miṣbāḥun al-miṣbāḥu fī zujājah al-zujājatu ka-annahā kawkabun durriyy — "Allah, göklerin ve yerin nûrudur. O'nun nûrunun temsili, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir. Lamba cam içindedir; cam, sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır") söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde al-Nūr — ilâhî-ışık, hidâyet-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Esmâ'ül-Hüsnâ söz-örgüsünde al-Nūr — Allah'ın al-Nūr esmâsı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî, Sa'dī, Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî nūr — ilâhî-ışık-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda nūr-i 'aşk — aşk-nuru, nūr-i ezel — ezeli-nur, nūr-i tajallī — tecellî-nuru söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). Türkçü-Pers compound nūr+şâh — Cumhuriyet sonrası 20.-21. yüzyıl Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği zarif-İslami-Pers modern gizli hazine kız adı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Nurşah özellikle 1969'dan itibaren laik-muhafazakâr ortak söz-örgüsünde sevilen modern İslami-Pers gizli hazine kız adı oldu.