Perişan

Perişan, Farsça parīshān (پریشان) — parī ("saçılmış") + shān (sıfat-eki) söz-unsurlarının birleşmesiyle yapılmış zarif Farsça söz-yapısının söz-imgesidir. Anlam: dağılmış, darmadağın, perişan, zarif-yan-anlam söz-imgesi. Aynı söz-imge-ailesinden Perinaz (yan-yapı yan-bağlamlı, bk. Perinaz maddesi yan-form söz-örgüsü), Peri, Perizade (yan-yapı, bk. Perizade maddesi yan-form söz-örgüsü), Perpâ, Pertev (parlaklık yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır), Peydâ yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Fars-divan-şiir söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Perîşân-Hâl (perişan-hâlli yan-yapı), Perîşân-Saç (perişan-saç yan-yapı), Zülf-i Perîşân (perişan-zülf zarif söz-yapısı söz-imge yan-bağlanır) klasik halk-divan-şiir söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-Hâfız-ı Şîrâzî Dîvân-ı Hâfız yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. parīshān söz-yapısı Kur'an'da yer almaz; klasik halk-Fars-zarif söz-imgesi söz-merkezindedir. 152 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2011'de #505 sıradadır.

Farsça parīshān (پریشان), parī ("saçılmış") + shān (sıfat-eki) söz-unsurlarının birleşmesiyle yapılmış zarif Farsça söz-yapısının söz-imgesi. Aynı söz-imge-ailesinden Perinaz (yan-yapı yan-bağlamlı, bk. Perinaz maddesi yan-form söz-örgüsü), Peri, Perizade (yan-yapı, bk. Perizade maddesi yan-form söz-örgüsü), Perpâ, Pertev (parlaklık yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır), Peydâ, Peyhâm yan-form söz-yapıları yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Fars-divan-şiir söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Perîşân-Hâl (perişan-hâlli yan-yapı söz-yapısı söz-imgesi yan-bağlanır), Perîşân-Saç (perişan-saç yan-yapı söz-imgesi yan-bağlanır), Zülf-i Perîşân (perişan-zülf zarif söz-yapısı, sevgilinin saçının dağılmışlığı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır) klasik halk-divan-şiir söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. *Edebî yan-bağlam klasik halk-Hâfız-ı Şîrâzî Dîvân-ı Hâfız (1320-1389), klasik halk-Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Mathnawī-i Maʿnawī (1207-1273), klasik halk-Sa'dî-yi Şîrâzî Gulistân 1258, klasik halk-Fuzûlî Leylâ ile Mecnûn 1535 yan-bağlamlarının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Mecnûn-Leylâ kıssa-yapısı söz-örgüsünde perîşân-hâl-Mecnûn yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). parīshān söz-yapısı Kur'an'da yer almaz; klasik halk-Fars-zarif söz-imgesi söz-merkezindedir. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle parīshān / Perîşân / Perişan* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Marmara, İstanbul, İç-Anadolu kentli-orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif Farsça-yan-bağlamlı kız adı oldu.