Salahaddin

Salahaddin, Arapça compound theofor Ṣalāḥ al-Dīn (صلاح الدين) — ṣalāḥ ("iyilik, dürüstlük, klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") ve al-Dīn ("din, İslam, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden dinin-iyiliği, dinin-dürüstlüğü, klasik halk-Selçuklu-Memlûk-Eyyûbî-Osmanlı söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir (bk. Salahattin maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Salahaddin — Salahattin yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden al-ṣāliḥ (sâlih, dürüst; klasik halk-Hûd 11:61-68 Hz. Sâlih söz-merkezi yan-bağlamı), al-iṣlāḥ (ıslah-yan-yapı), al-muṣliḥ (ıslah-eden), Sâlih (yan-form söz-yapısı), Salihat (yan-form söz-yapısı), Sayf al-Dīn, Najm al-Dīn, 'Izz al-Dīn, 'Alā' al-Dīn, Bahā' al-Dīn, Fakhr al-Dīn, Shams al-Dīn, Nūr al-Dīn, Muḥyī al-Dīn yan-örgüsü oluşur (bk. Seyfeddin, Necmettin, İzzettin, İzettin, Aladdin, Alaeddin, Bahattin, Fahreddin, Şemsettin, Muhittin, Hayrettin, Hayreddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). *Tarihsel-Eyyûbî yan-bağlamı klasik halk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki Selâhaddin Eyyûbî***: Hz. Selâhaddin Eyyûbî (Salāḥ al-Dīn ibn Ayyūb al-Kurdī 1138-1193; klasik halk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Eyyûbî-Hânedânı kurucusu yan-bağlanır; Hıttîn-savaşı (4 Temmuz 1187) ve Kudüs-fethi (2 Ekim 1187) klasik halk-Eyyûbî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır. 110 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #439 sıradadır.

Arapça compound theofor Ṣalāḥ al-Dīn (صلاح الدين), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: ṣalāḥ ("iyilik, dürüstlük; klasik halk-Arap söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde ṣ-l-ḥ kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-ṣāliḥ — sâlih, dürüst; klasik halk-Hûd 11:61-68 Hz. Sâlih söz-merkezi yan-bağlamı, al-iṣlāḥ — ıslah-yan-yapı, al-muṣliḥ — ıslah-eden, Sâlih — Hz. Sâlih, Salihat, aṣlaḥa, al-ṣāliḥūn — sâlihler, al-aʿmāl al-ṣāliḥa — sâlih ameller yan-örgüsü; bk. Salahattin maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve al-Dīn ("din, İslam; klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde d-y-n kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden Sayf al-Dīn, Najm al-Dīn, Sirāj al-Dīn, Shams al-Dīn, Nūr al-Dīn, Ḥusām al-Dīn, Niẓām al-Dīn, Tāj al-Dīn, Bahā' al-Dīn, Jamāl al-Dīn, Muḥyī al-Dīn, 'Izz al-Dīn, Fakhr al-Dīn, 'Alā' al-Dīn — klasik halk-Selçuklu-Memlûk-Osmanlı laqab-unvan-yan-yapı söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Necmettin, Hayrettin, Seyfeddin, Şemsettin, Muhittin, İzzettin, İzettin, Aladdin, Alaeddin, Bahattin, Fahreddin maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Ṣalāḥ al-Dīn = "dinin-iyiliği, dinin-dürüstlüğü, klasik halk-Selçuklu-Memlûk-Eyyûbî-Osmanlı söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı". Salahaddin — Salahattin yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. *Tarihsel-Eyyûbî yan-bağlamı klasik halk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki Selâhaddin Eyyûbî**: Hz. Selâhaddin Eyyûbî (Yûsuf ibn Ayyūb ibn Shādhī al-Kurdī al-Tikrītī 1138-1193; Tikrit-doğumlu Kürt-asıllı yan-bağlanır; Mısır-Şam-Halep-Yemen-Hicaz Eyyûbî-İmparatorluğu söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Eyyûbî-Hânedânı kurucusu yan-bağlanır (1171-1193 saltanat-yan-bağlamı yan-bağlanır; Fâtımî-Mısır 1171-Şîʿî hilâfetinin söz-merkezi yan-bağlamına son verip Sünnî-Abbâsî-yan-bağlamlı Eyyûbî-yan-bağlamlı söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır); Hıttîn-savaşı (4 Temmuz 1187, Tabariyye-yan-bağlamlı klasik halk-Haçlı-Kudüs Krallığı söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; Reginald de Châtillon, Guy de Lusignan-yan-bağlamlı Haçlı-yenilgisi söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Kudüs-fethi (2 Ekim 1187, klasik halk-Eyyûbî-Müslüman söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; Hz. 'Ömer'in 638 ilk-Kudüs-fethi sonrası 88-yıllık-Haçlı-yan-bağlamından sonra söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır), Akkâ-yan-bağlamı (1191) klasik halk-Eyyûbî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır. Klasik halk-Üçüncü-Haçlı-Seferi (1189-1192) Aslan Yürekli Richard (1157-1199 Plantagenet İngiltere Kralı), Frederick Barbarossa (1122-1190 Kutsal Roma İmparatoru) yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; 1192 Yâfa-musâlahası söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır. Selâhaddin'in oğulları: al-Malik al-Afḍal Nūr al-Dīn 'Alī (1169-1225; bk. Eftal maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada), al-Malik al-'Azīz 'Othmān, al-Malik al-Ẓāhir Ghāzī yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Ṣalāḥ al-Dīn / Selâhaddîn / Salâhaddin / Salahaddin* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu, İç-Anadolu Sünnî-muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.