Abuzer

Abuzer, Arapça Ebu Zer künyesinin Türkçe söyleyişe yumuşamış biçimidir; Hz. Peygamber'in en yakın sahabelerinden biri olan Ebu Zer el-Gıfari'ye (öl. 652) nispet edilen bir erkek adıdır. Ebu Zer, malikâne ve servet eleştirisiyle bilinen zühd (dünyadan el etek çekme) ahlakının en saf temsilcilerinden biri sayılır; Şam'da Emevi yöneticilerinin servet biriktirmelerine açıkça itiraz ederek Rebezeh çölüne sürgün edildi ve orada öldü. Alevi-Bektaşi geleneğinde Şah-ı Velayet Hz. Ali ile birlikte adalet-eşitlik söyleminin merkez sahabi figürü olarak özellikle saygıyla anılır.

Arapça Abu Dharr, iki Arapça unsurun kunye birleşik isim birleşiminden: abu ("baba") ve dharr ("zerre, atom). Birlikte Abu Dharr = zerre babası (mecazi olarak: mütevazı baba; küçük zerre kadar mütevazı saf iman karakterini ifade eder). Klasik Arapça kunye adlandırma sisteminde kişinin oğullarından birinin adıyla anılması yaygındı (Abu el-fulan = filan'ın babası); Hz. Ebu Zer'in oğlu Dharr'in adına nisbeten bu kunye-yi taşıdığı veya küçük mütevazı zühd karakterine atfen zerre babası olarak yerleştiği rivayet edilir. Hz. Ebu Zer el-Gıfari (Cundub ibn Cunade, ölümü 652-653) Hicaz'ın Ghifar kabilesinden; klasik İslami sahabi katmanının zühd tasavvuf sıdk makamı sembolü olarak yer alır. Hz. Peygamber'in Ma azallat el-hadra' ve-ma akallat el-gabra' min dhi lahjatin asdaka min Abi Dharr hadisi-i nebevisi (Tirmizi, Menakıb 35) onun sıdk zühd makamının onursal tasdikidir. TDK'nın verdiği alternatif etimoloji ab-zar (Pers — su-altın birleşik isim'u) ise paralel yorumlardan biridir; ana etimoloji Hz. Ebu Zer ile özdeşleşen Arap kunye formundadır.