Meryem

KızİbranicePopüler

Meryem İsminin Anlamı ve Kökeni

Meryem, İslam ve Hıristiyanlıkta Hz. İsa'nın annesi olarak bilinen kutsal kadının adıdır. İbranice kökenli olan bu isim, hem Müslüman hem de Hıristiyan kültürlerinde derin saygı gören ve manevi değer taşıyan kadim bir addır.

İbranice Miryam kökenlidir; ancak kelimenin asıl anlamı dilbilimciler arasında tartışmalıdır. Üç köken görüşü öne çıkar. İlki İbranice mrr kökünden gelen "acı, acılık" türevidir. İkincisi Mısırca mry "sevgili, sevilen" sözcüğünden gelir; Mısır-Sina geçişi döneminde İbrani adlarına Mısır etkisinin örneği olarak gösterilir. Üçüncüsü ise mar "damla" ile yam "deniz" birleşiminden gelen "denizin damlası" yorumudur — Hıristiyan geleneğindeki Stella Maris tabirinin kaynağıdır. Arapçaya Süryanice Hristiyan çevresi üzerinden geçen Maryam formu, Türkçeye İslami hat yoluyla Meryem olarak yerleşmiştir.

Popülerlik

TÜİK kayıtlarında 1850'den 1975'e kadar yaklaşık 125 yıl boyunca neredeyse kesintisiz top-10 içinde kalan Meryem, Türk adlandırma geleneğinin en dayanıklı klasiklerindendir. 1947'de #6 ile zirvesine ulaşmış olan isim, 1980 sonrası kademeli geri çekilme yaşadı ancak 2018'de yeniden top-10'a tırmanarak (#6) bir mini rönesans gördü. 2025 verilerinde #19 sırada istikrarlı seyrini sürdürüyor.

Popülerlik Trendi

Sabit
1.20.39.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Kur'an'da adıyla anılan tek kadın. Meryem Suresi dışında Al-i İmran, Nisa, Maide ve Tahrim surelerinde de yer alır. Buhari'de geçen bir hadiste Hz. Hatice, Hz. Fatıma ve Firavun'un eşi Asiye ile birlikte cennet kadınlarının en faziletlilerinden sayılır. Hıristiyanlık: Theotokos (Tanrı'yı Doğuran) unvanıyla Ortodoks ve Katolik geleneklerinin merkezi figürü; 15 Ağustos Uruç Bayramı ve 8 Eylül Doğum Günü yortuları Meryem'e adanmıştır. Tasavvuf geleneğinde bikr-i Meryem (Meryem'in bakireliği) divan şiirinde ilahi saflığın ve kabul ediciliğin simgesidir.

Kur'an-ı Kerim'de: Meryem Suresi, 16. Ayet

Kitap'ta Meryem'i de an. Hani o, ailesinden ayrılarak doğu tarafında bir yere çekilmişti.

Tarihi Figürler

Hz. Meryem

M.S. 1. yüzyıl, Celile / Kudüs

İslam ve Hıristiyanlıkta Hz. İsa'nın annesi. Kur'an-ı Kerim'de adıyla zikredilen tek kadındır.

Maria Palaiologina — "Moğolların Meryem'i"

13. yüzyıl, İstanbul / Tebriz

Bizans imparatoru VIII. Mihail'in kızı, İlhanlı hükümdarı Abaka Han'ın eşi. İstanbul Fener'deki Panagia Mouhliotissa (Moğol Kilisesi) kilisesini kurdu — fetihten sonra kilise olarak kesintisiz hizmet veren tek Bizans yapısı.

Edebiyatta ve Folklorda

Kur'an-ı Kerim — Meryem Suresi

19. sure, 98 ayet. Kur'an'daki 114 sureden adı bir kadına verilen tek sure. Hz. Meryem'in ibadet hayatı, Hz. İsa'nın mucizevi doğumu ve beşikte konuşması burada anlatılır. İsim Kur'an'da otuzdan fazla kez geçer.

Mutluluk (roman)

Zülfü Livaneli · 2002

Doğu'da töre baskısı altında öldürülmeye sürüklenen genç kadının adı Meryem'dir. 2007'de Abdullah Oğuz tarafından filme uyarlandı (başrol: Özgü Namal). İsim, modern Türk edebiyatında namus kurbanı genç kadın sembolü haline geldi.

Modern Kültürde

Meryem

Dizi · 2017

Kanal D'de 2017-2019 arası yayınlanan, Ayça Ayşin Turan ve Furkan Andıç'ın başrollerini paylaştığı 66 bölümlük dizi. Yayınlandığı dönemde ismin ani popülerlik sıçramasının (2017'de #11 → 2018'de #7) kuvvetli etkeni.

Meryem Uzerli

Oyuncu · 2011

Türk-Alman oyuncu. Muhteşem Yüzyıl dizisinde Hürrem Sultan rolüyle (2011-2014) ismin uluslararası tanınırlığını belirgin biçimde artırdı.

Uluslararası Karşılıkları

  • İbranice (kaynak)Miryam
  • ArapçaMaryam
  • YunancaMaría (Μαρία)
  • Latince / İtalyanca / İspanyolcaMaria
  • İngilizceMary
  • FransızcaMarie
  • RusçaMariya (Мария)
  • ErmeniceMariam (Մարիամ)

Meryem ile İkili İsimler

Ünlü İsimdaşlar

Meryem Uzerli

Oyuncu

Türk-Alman asıllı oyuncu (d. 1983). *Muhteşem Yüzyıl* (2011-2013) dizisinde Hürrem Sultan rolüyle Türkiye ve uluslararası izleyiciye ulaşan tanınırlığı, sonraki dönemde Türk sinema ve televizyon kariyerinin temelini oluşturdu.

Meryem İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Meryem isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet