Nigar

Nigar, Farsça nigar — nigashtan (yazmak, çizmek, resim yapmak) fiilinden — resim, çizilmiş figür; resim gibi güzel kadın, sevgili anlamına gelir. Klasik Pers-Osmanlı divan şiir geleneğinde nigar sevgilinin standart benzetmelerinden biridir. Sevgilinin yüzü, gözü, ya da bütün varlığı nigâr-ı bahar (bahar resmi), nigâr-i çihre (yüzün resmi), nigâr-ı 'ışk (aşk resmi) gibi terkiplerde estetize edilir. Türkçeye Osmanlı klasik divan edebiyatı yoluyla mecazi pozitif anlamla girmiş, 19. yüzyıl Tanzimat sonrası ilk Osmanlı kadın şairlerinden Nigâr Hanım'ın (1856-1918) varlığıyla modern Türk edebiyat hatırasında yerleşmiştir.

Farsça nigar sözcüğü nigashtan (yazmak, çizmek, resim yapmak) fiilinden türemiştir; resim ve çizim anlamlarını taşıyan eski Pers söz ailesindendir. Aynı kökten nigarsaz (ressam), nigarhane (resim atölyesi), negâhdar (koruyucu — farklı kökten ama yakın seslerde) sözcükleri türer. Klasik Pers-Osmanlı divan şiirinde nigâr sevgilinin estetik benzetmesinin temel kavramdır; nigâr-ı çin (Çin resmi gibi güzel) tabiri Hafız ve Fuzuli divanlarında sıkça geçer.