Dilara

KızFarsçaGeleneksel

Dilara İsminin Anlamı ve Kökeni

Dilara, Farsça bileşik dil-ārā adından oluşur — dil (kalp, gönül) + ārā (süsleyen, çeken) birleşimiyle "gönlü çeken, kalbi süsleyen, gönül alan" anlamına gelir. Klasik Fars-Türk divan edebiyatının sevgili tasvirinin en sık kullanılan tamlamalarından biri olan dil ârâ, 19. yüzyıldan beri Türkçede kadın adı olarak kullanılır ve 2002'de Türkiye'nin #7 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.

Farsça bileşik dil-ara, iki Farsça kök sözcükten oluşur. Dil, Avestaca zered- (kalp) kökünden gelen ve klasik Fars-Türk edebiyatının merkezi sözcüklerinden biri olan kalp, gönül, iç dünya anlamındaki kelimedir — Ana Hint-Avrupa gerd- (kalp) kökünden Latince cor, Yunanca kardía, Sanskrit hrdaya, İngilizce heart ile uzak akrabadır. Ara ise Farsça arastan (süslemek, donatmak) fiilinin şimdiki zaman gövdesi olup süsleyen, çeken, donatan anlamına gelir. İki kökün birleşimi olan dil-ara (gönül süsleyen) klasik Fars divan şiirinin en sık kullanılan sevgili tasvir tamlamalarından biridir. Osmanlı divan edebiyatında da aynı biçimde yer alır; modern Türkçede özel ad olarak Dilara biçiminde 19. yüzyıl sonundan beri kayıtlıdır.

Popülerlik

Dilara, 1892'den bu yana TÜİK kayıtlarında görülen ancak 1980'lere kadar 200-400. sıralarda düşük sıklıkta kullanılan bir Farsça divan kökenli kadın ismiydi. 1993'te top-100'e girdi (#94), 1996'da top-50'ye (#42), 2001'de top-20'ye (#16) ve 2002'de #7 ile Türkiye'nin yedinci en popüler kız ismi konumuna ulaştı. 2005-2015 arası top-30 içinde kaldı. 2020 sonrası modern kısa kız isimlerinin yükselişiyle birlikte düzenli geri çekilme süreciyle 2025'te #284 sıraya geldi. 1995-2015 kuşağının tipik Farsça divan kökenli kadın isimlerinden biri olarak Türk kültürel hafızasındaki yerini koruyor.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
1.312.623.189219001920194019601980200020202025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Edebiyatta ve Folklorda

Klasik Fars-Türk divan edebiyatında dil ara tamlaması

Klasik Fars divan şiirinin en sık kullanılan sevgili tasvir tamlamalarından biri olan dil ara, Hafız-ı Şirazi'nin, Sadi'nin, Mevlana'nın gazellerinde yüzlerce kez geçer. Osmanlı divan şairleri Fuzuli, Baki, Nedim ve Şeyh Galib de aynı tamlamayı Türkçe divanlarında işledi. Nedim'in "Dil-ara güzellerin peşinde koşarken" tipi dizeleri klasik Türkçe divan şiirinin sevgili imgesinin standart ifadelerindendir. Modern Türkçede Dilara özel adı bu uzun edebi geleneğin doğrudan dil yansımasıdır.

Modern Kültürde

Dilara Büyükbayraktar

Spor · 2000

Türk milli yüzücüsü (d. 2000). 2016 Rio ve 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunlarında Türkiye'yi temsil etti; Akdeniz Oyunları ve Avrupa Şampiyonaları'nda Türk yüzme kariyerinin öne çıkan isimlerinden biri oldu.

Uluslararası Karşılıkları

  • Farsça (kaynak)Dil-ārā
  • UrducaDilārā
  • TacikçeDilоro

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet