Geleneksel Bebek İsimleri

Hamza

Aslan, güçlü adam

Mert

Yiğit, sözünün eri, dürüst

Cihan

Dünya, evren, kainat

Hazal

Kuruyup dökülen ağaç yaprakları

Baran

Varan, ulaşan

Mahir

Hünerli, becerikli, elinden iş gelen kimse

Beyza

Çok beyaz, daha ak; çok temiz, lekesiz

Nisa

Kadın; Kur'an'da Nisâ Suresi

Rüya

Düş, görülen rüya

Bade

Şarap, içki

Can

Ruh, hayat, can

Selim

Sağlam, kusursuz, doğru

Hilal

Ayın ilk günlerdeki durumu, yeni ay, ayça

Esma

Adlar, isimler

Betül

Namuslu, temiz kadın

Sena

Övme, övüş

Emine

İnanılır, güvenilir

Meva

Sığınılacak yer, mesken; Cennetü'l-Me'va (Sidre yanındaki cennet)

Bahar

İlkbahar mevsimi; yeniden doğuş, taze başlangıç

Serra

Genişlik, kolaylık

Musa

Hz. Musa Peygamber; Ulu'l-Azm beş peygamberden biri

Yakup

Erkek keklik

Delal

Sevimli, naz eden; Kürtçe sevgili

Murat

İstek, dilek, arzu

Yahya

"Tanrı lütufkârdır" anlamında bir söz

Taha

Hz. Peygamber'e Kur'an'da hitap; Taha Suresi'nin adı

Ata

Baba, dede, soy büyüğü; manevi mürşid, atalarımızın izi

Narin

İnce yapılı, zarif

Alihan

Yüce hükümdar; Ali (yüce) ve Han (hükümdar) birleşiminden

Bilal

Su gibi ıslatan

Harun

Parlayan, ışıltılı; Hz. Harun peygamber

Eda

Davranış, tavır

Bünyamin

Hz. Bünyamin; Yakup Peygamber'in en küçük oğlu, Hz. Yusuf'un kardeşi

İsa

Allah’ın yarlıgaması, mağfireti

Merve

Çakıl taşı

Reyhan

Güzel kokulu bir süs bitkisi, fesleğen

Ceren

Ceylan, dağ keçisi; zarafet

Yunus

Ilık ve sıcak denizlerde yaşayan etçil memeli hayvan

Berra

İyi, dürüst, takva sahibi; Hz. Peygamber'in yakın akrabalarının adı

Kevser

Cennette bir havuzun adı

Rana

Güzel, göze hoş görünen

İrem

Cennete benzetilerek yapılan bahçe

Yasemin

Beyaz, kırmızı veya sarı renkli, kokulu çiçekler açan bir ağaççık

Eyüp

Çok ıstırap çeken kimse

Halime

Yumuşak huylu, sert olmayan

Melike

Kadın hükümdar

Medine

Şehir, kent; Hz. Peygamber'in mübarek şehri (Medine-i Münevvere)

Melih

Güzel, şirin, sevimli

Dicle

Ulu ırmak; Dicle nehri

Sıla

Doğup büyüdüğü yere gidip ayrı kaldığı yakınlarına kavuşma

Esra

En çabuk, pek çabuk

Sara

Halis, katkısız, temiz; aynı zamanda Hz. İbrahim'in eşi Hz. Sare'nin Türkçe-Farsça varyantı

Serhat

Sınır, hudut

İlyas

Kutsal kitaplarda adı geçen, yağmurlara hükmeden İsrail Peygamberi

Rüveyda

Yavaş yavaş yürüyen, zarif adımlı küçük kız

Hakan

Hükümdarlar hükümdarı; Türk-Moğol unvanı

Ayşenur

Rahat ve huzur içinde yaşayan güzel

Kenan

Vaat edilmiş ülke

Gamze

Süzgün ve yan bakış

Abdurrahman

Rahmet sahibi olan Tanrı'nın kulu

Dila

Ey gönül; Farsça "kalp" çağrısı

Şeyma

Çok kıymetli,değerli

Zeliha

Parlak, ışıldayan, güzel kadın; Hz. Yusuf kıssasında Mısırlı vezirin eşi

Ebubekir

Hz. Ebu Bekir; Hz. Peygamber'in en yakın dostu, ilk halife

Ateş

Ateş, alev; yakıcı sıcaklık ve ışık

Dilan

Gönüller, yürekler

Songül

Son doğan kız çocuk

Kemal

Bilgi ve erdem bakımından olgunluk, yetkinlik, erginlik, eksiksizlik

Mavi

Gökyüzünün rengi; mavi rengi taşıyan

Sultan

Padişah, hükümdar

Aziz

Ermiş, eren

Cennet

Cennet, ahiret bahçesi; iyilik yapanların ödülü olan yer

Seyran

Gezme, seyretme; bahar yaz açık hava gezisi

Tuğba

Cennette bulunan büyük ve gölgesi bol ağaç; iyilik, güzellik

Derya

Deniz, büyük su; engin bilgi

Akif

İbadet eden, ibadetle uğraşan kişi

İshak

Hz. İshak Peygamber; Hz. İbrahim'in oğlu, Yahudi peygamberler silsilesinin atası

Muhammet

Övülmüş, çok övülen; Hz. Muhammed'in adının halk söyleyişi varyantı

Hacer

Taş, kaya; Hz. İbrahim'in eşi

Sema

Gökyüzü, gök kubbe; tasavvuf danışı

Kerim

Cömert, eli açık; soylu, değerli

Buse

Öpücük, öpme, öpüş

Aynur

Ayın nuru, ay ışığı

Semih

Cömert, eli açık

Özlem

Bir kimse veya bir şeye duyulan aşırı görme, kavuşma arzusu, hasret

Tahir

Temiz, pak

Ahmed

Hz. Peygamber'in ikinci adı; "en çok hamdeden, övgüye en layık"

Ferhat

Güçlüğü yenip bir yeri ele geçiren

Hülya

Tatlı düş, hayal, kuruntu

Gülbahar

İlkbahar gülü; gül + bahar bileşimi

Nur

Aydınlık, ışık, parıltı

Fatıma

Hz. Fatıma; Hz. Peygamber'in kızı, Hz. Ali'nin eşi, Hz. Hasan ve Hüseyin'in annesi

Feride

Eşi benzeri olmayan, tek, eşsiz, üstün

Gülsüm

Yuvarlak, dolgun yüzlü

Firdevs

Firdevs cenneti; cennetin en yüksek sekizinci mertebesi

Samet

Çok yüksek, ulu

Emrullah

Allah'ın emri, Allah'ın buyruğu

Hayal

Zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey

Selahattin

Dinine bağlı kimse

Şahin

Oldukça büyük boylu, yırtıcı kuş

Tarık

Sabah yıldızı; yolcu

Tuba

Güzellik, iyilik, hoşluk

Rukiye

Manevi koruma, üfleyerek edilen dua; Hz. Muhammed'in kızının adı

Mihriban

Şefkatli, güler yüzlü, yumuşak huylu; sevgi dolu kadın

Asiye

Hz. Asiye; Hz. Musa'yı Nil'den çıkarıp büyüten Firavun'un eşi

Aysel

Ay gibi parlak, ışıklı, güzel

Dilara

Gönül alan, gönül okşayan, gönlü dinlendiren

Gökhan

Eski Türklerde gök Tanrısı

Maya

Asıl, öz, yaradılış; ekmek/yoğurt mayası

Emin

İnanılır, güvenilir

Hayrunnisa

Kadınların en hayırlısı; en üstün iyi kadın

Naz

Kendini beğendirmek için yapılan davranış, cilve

Şirin

Tatlı, sevimli, cana yakın

Zeyneb

Değerli taşlar, mücevherler; Hz. Peygamber'in kızı/eşinin adı

Saliha

Elverişli, iyi, uygun, yakışır

Serkan

Asil bir soydan gelen kimse

Nilay

Ayın parlaklığı

Recep

Gösterişli, heybetli

Sefa

Saflık, neşe, gönül rahatlığı

Nesrin

Bir tür yaban gülü

Cihat

Allah yolunda mücadele; din uğrunda nefisle/düşmanla savaşma

Seher

Sabahın gün doğmadan önceki zamanı, tan ağartısı

Azem

Azim; büyük kararlılık sahibi, sebatkâr

Bekir

Sabahları erken kalkmayı alışkanlık edinen kimse

Elvan

Renkler, çeşitler

Halit

Sürekli, sonsuz, ebedi

Arslan

Aslan; Türk-Moğol askeri cesaret sembolü

Sinan

Mızrak ucu; uzun, sivri silah

Maria

Hz. Meryem'in farklı dillerdeki biçimi

Dilek

Dilenen, istenen şey

Ayda

Su kenarı bitkisi; nilüfer

Sevda

Aşk, sevgi

Hazel

Sonbahar yaprakları; hazan

Asude

Rahat, dingin, huzurlu, sessiz, sakin

Müberra

Aklanmış, temize çıkmış; pak

Beytullah

Allah'ın evi; Kâbe için onursal isim

Dünya

Dünya; *al-dunya* — bu-dünya (Bakara 2:201 *Rabbana atina fi al-dunya hasanatan*)

Ebru

Kaş; Türkçe ebrû sanatının adı

Nisan

Yılın dördüncü ayı

Gülcan

Gül gibi güzel olan

Mine

Metal eşya üzerine vurulan renkli cam katmanı

Adnan

Bir yere yerleşip ikamet eden, mukim

Davut

Sevgili, aziz

Veysel

Yalnız başına kalmayı seven, tek başına yaşayan dervişlere verilen ad

Nihal

Fidan, taze sürgün

Hasret

Özlem, derin iştiyak

Serdar

Askerin başı, kumandan, komutan

Cuma

Cuma günü; haftanın toplanma cemaat günü

Müslüm

Müslüman; teslim olan, *muslim* — Kur'an'ın iman tipi mü'min

Malik

Malik; *Malik* — sahip, malik (Fatiha 4 *Malik yawmi al-din* bağlamı)

Nurullah

Allah'ın nuru; *Nuru'llah* — Saff 8'de Kur'ani terkip

Faruk

Haklıyı haksızdan ayıran, adaletli

Elfida

al-Fida'; *kurtuluş bedeli, feda* — Saffat 37:107 *fadaynahu bi-dhibhin 'azim* (Hz. İbrahim-İsmail)

Gül

Katmerli, kokulu çiçekli süs bitkisi; aşkın simgesi

Mahinur

Ay ve nurun birleşimi; ışıklı ay

Mikail

Hz. Mikâ'il Meleği; rızkları bölüştürmekle görevli baş melek

Agit

Agit; klasik Doğu-Anadolu-Kürdi yumuşak söyleyiş erkek adı

Nurcan

Nurlu, ışıklı, aydın kimse

Meral

Geyik, ceylan

Azize

Aziz, üstün, onurlu kadın; ermiş kadın

Nilüfer

Bir su bitkisi; lotus çiçeği

Eyyüp

Hz. Eyyub Peygamber; sabırlı imanın simgesi

İslam

Allah'a teslimiyet; din

Zahide

Zahid; dünyaya değer vermeyen, asketik dindar kadın

Neşe

Sevinç, mutluluk

Siraç

Siraç; *Siraj* — kandil, ışık (Hz. Peygamber'in *sirajan munira* onursal)

Nergiz

Nergis çiçeği; klasik divan şiir sevgili tasviri sembolü

Cemile

Güzel; Cemil'in dişil hâli

Resul

Allah'ın elçisi; Hz. Peygamber'in *al-Rasul* unvanı

Canan

Sevgili, gönül verilen, aşık olunan

Arif

Çok anlayışlı, sezgili; tasavvufta Allah'ı bilen, gnostik

Sedat

Doğruluk, hatasızlık

Hayat

Yaşam, dirim; *al-hayah* — Kur'ani yaşam dirilik geleneği

Şifa

Şifa; *al-shifa'* — derman, sağaltım, iyileşme (İsra 82)

Zühre

Zühre yıldızı; Çulpan, Çoban-yıldızı (Venüs gezegeni)

Ekrem

En cömert; Allah'ın *al-Akram* sıfatından

Emel

Gerçekleştirilmesi zamana bağlı istek

Levent

Boylu boslu yakışıklı kimse

Mesut

Mutlu, sevinçli, bahtiyar

Rıdvan

Razı olma, hoşnutluk, memnuniyet

Şükran

İyilik bilme, gönül borcu, minnettarlık

Hicran

Bir yerden veya bir kimseden ayrılma

Abdülkadir

Kudretli ve güçlü olan Tanrı'nın kulu

Ceyda

Uzun boyunlu ve güzel kadın

Selma

Barış içinde bulunma, huzur, erinç

Hande

Gülüş, gülme

Nergis

Sarı-beyaz çiçek; nergis

Cemal

Yüz güzelliği, güzellik

Gülistan

Gül bahçesi; klasik Pers edebiyatının merkez sembolü

Nevra

Işıklı olma, parlaklık

Sedef

Midye-istiridye kabuğu; pırıltılı parlak madde

Sevim

Sevgi, sevimlilik, cana yakınlık

Arzu

İstek, dilek

Fidan

Yeni yetişen ağaç; narin, zarif, taze

Gülşah

Gül padişahı, güllerin sultanı

Nazdar

Naz-Dar; *naz tutan, naz* (Farsça birleşik isim zarafet)

İmran

Hz. İmran; Hz. Meryem'in babası, Al-i İmran Suresi'nin adı

Elmas

Elmas; en sert ve en parlak değerli süs taşı

Hüsna

En güzel; en iyi sonuç (cennet)

Seray

Saray; ay gibi güzeller başı

Abdulkerim

Kerim Allah'ın kulu; cömertlik sahibi

Nuh

Hz. Nuh Peygamber; Tufan-anlatısının baş figürü, *ulu al-'azm*'dan

Zübeyde

Öz, asıl, cevher

Aişe

Hz. A'işe halk söyleyişi

Nurgül

Aydınlı, ışık saçan güzel

Zülal

Saf, tatlı su; berraklık

Gökmen

Sarışın, mavi gözlü; Türkçü gök tonlama geleneğinden

Zümrüt

Zümrüt; yeşil değerli süs taşı, klasik divan edebi geleneğinden

Berna

Genç, körpe

Celal

Yücelik, ululuk, değer

Semra

Esmer, koyu tenli, akşam karanlığı

Süheyla

Yumuşak huylu, sakin kadın

Asım

Günahtan çekinen, koruyucu; *al-'Asim* — Allah'ın koruması

Serap

Çölde uzaktan su gibi görünen ışık yanılması, ılgın

Ahu

Ceylan, karaca

Gülizar

Gül yanaklı; gül bahçesi gibi güzel

Hanife

İslam dinine sımsıkı bağlı kişi

İdris

Meyvesi hoş kokulu, kerestesi güzel bir kiraz türü

Hamit

Övülmeye değer

Kasım

Ayıran, bölen, taksim eden

Hediye

Armağan; birini sevindirmek için verilen şey

Cemil

Güzel, hoş görünüşlü

Mücahit

Din uğruna savaşan, uğraşan, savaşçı

Rahime

Merhametli, esirgeyen; *al-Rahim* sıfatının dişil formu

Cem

Hükümdar, şah

Hatun

Hanım, kadın; Türk-Moğol kadın hükümdar unvanı

Abdulbaki

Baki olan Allah'ın kulu; *'Abd al-Baqi* — *al-Baqi* İsm-i Hüsna kök ailesi

Firuze

Firuza; *açık mavi değerli süs taşı, turkuaz* (Farsça söz)

Gazel

Gazel; *al-ghazal* — klasik divan şiir jargonu kavram (Hafız Şirazi merkezi)

Zekiye

Anlayışlı, kavrayışlı, zekâ sahibi

Agah

Bilen, uyanık, farkında

Fatmagül

Fatıma-gül; gül gibi güzel Fatıma

Özcan

Gerçekten dost olan, candan

Şerife

Şerefli, kutsal

Şeyhmus

Şeyh-Musa; Hz. Musa'nın manevi mirasını taşıyan

Zemzem

Mekke'deki kutsal kuyu ve suyu

Berrin

Yüksek, yüce, üstün

Emrah

Saz çalıp oynayan

Gülperi

Gül-peri; gül ve peri gibi güzel sevgili

Safiye

Katkısız, duru, arı

Selman

Selamet-ehli, barış içinde olan; *Salman al-Farisi* — büyük sahabi

Seda

Ses, sada, melodi

Aygül

Ay-gül; ay gibi parlak, gül gibi güzel

Eşref

Çok onurlu, çok şerefli kimse

Fadime

Çocuğunu sütten kesen kadın; Hz. Muhammed'in kızı Fatma'nın yöresel söylenişi

Gülsima

Gül-Sima; *gül yüzlü, gül çehreli* (Farsça birleşik isim)

Hale

Bazen güneşin ve ayın çevresinde görülen ışıklı daire, ayla

Burhan

Kanıt, delil, ispat

Senem

Put-figürü; klasik Pers-Osmanlı şiir geleneğinde sevgili güzelliğin benzetmesi

Şüheda

Şehidler; Allah yolunda hayatını verenler

Alican

Yüce, ulu dost

İhsan

İyilik etme, iyilik

Perihan

Büyücü, perileri davet eden

Selahaddin

Selahaddin; *Salah al-Din* — dinin iyiliği (Kudüs fatihi yan mirası; bk. *Salahattin* maddesi)

Dilber

Gönlü alıp götüren güzel

Kadriye

Değer, kıymet, onurla ilgili

Mihri

Mihri; *Mihri* — güneşle ilgili (klasik Farsça söz; **Mihri Hatun** klasik Osmanlı kadın divan şairi)

Nesibe

Soylu, soy asaletli; *al-nasab* — Hz. Nesibe sahabiyye

Gülçin

Gül toplayan, gül devşiren

Hevi

Hevi; *umut, beklenti* (Kürtçü kavram)

İclal

Ululama, yüceltme; ihtişam

Lale

Çiçekleri kadeh biçiminde olan, türlü renklerde süs bitkisi

Yeşim

Açık yeşil ve pembe renkli, kolay işlenen, değerli bir taş

Behram

Merih yıldızı, Mars — Bahram V Gûr bağlamı

Nihat

Doğa, huy, yaradılış

Enver

Nurlu, çok parlak, çok güzel

Gülten

Gül tenli, pembe tenli

Zekeriya

Hz. Zekeriya Peygamber; Hz. Yahya'nın babası

Adile

Doğruluktan ayrılmayan kimse

Habibe

Sevgili, sevilen; *al-Habib* sıfatının dişil formu

Hanım

Hanım; kadınlığın bütün iyi niteliklerini taşıyan kadın

Menekşe

Menekşe çiçeği; mor zarif çiçek

Buket

Çiçek demeti

Dilşah

Gönlün şahı; sevgili

Münevver

Aydınlatılmış, ışıklı, parlatılmış

Nuran

Nurlu, ışıklı, aydınlık; ışık saçan

Nursel

Işık seli, aydınlık seli

Zişan

Şanlı, onurlu — Rahman 55:29 temel kavram

Ayfer

Ay ışığı; ay'ın aydınlatıcı parlaklığı

Ferit

Eşi benzeri olmayan, tek, eşsiz, üstün

Ümran

İmar-ediliş, gelişmişlik, medeniyet; *İbn Khaldun'un* sosyolojik kavramı

Fulya

Nergisgillerden ufak, kokulu sarı çiçek

Gülnihal

Gül-Nihal; *gül fidanı* (Farsça birleşik isim zarafet)

Nermin

Yumuşak, nazik, ince

Peri

Peri; doğa üstü güçleri olan zarif düşsel kadın figür (klasik Pers mit evreni)

Şeyda

Sevda nedeniyle aklını yitirmiş, çılgın

Asuman

Gök, gökyüzü

Gonca

Tam açılmamış çiçek, gül

Rabiya

Dördüncü, dördüncü kız — Rabia'nın

Suzan

Yakan, yakıcı; aşk ateşinde yanan

Turna

Turna kuşu — uzun göçler yapan zarif su kuşu

Ferah

Gönül açıklığı, sevinç

Ferman

Buyruk, padişah emri — Pers-Osmanlı protokol adı

Gülnaz

Gül-naz; nazlı gül, naz eden gül güzel sevgili

İrfan